De digitale euro gaat er komen en het jaartal is inmiddels bekend. Tegelijkertijd staat goud onder druk en laten nieuwe plannen voor massaontslag bij Volkswagen zien hoezeer de Europese industrie aan concurrentiekracht heeft verloren.
De goudprijs is deze week gedaald naar $4.000 per troy ounce, het niveau dat we voor het laatst in november zagen. Bloomberg schrijft dat goud onder druk staat door de sterkere Amerikaanse dollar. Een sterkere dollar zet de goudprijs onder druk omdat goud in dollars wordt verhandeld en daardoor voor kopers met andere valuta duurder wordt, waardoor de vraag kan afnemen. Ook spelen de toegenomen verwachtingen dat de Federal Reserve een strenger beleid zal voeren om de inflatie onder controle te houden volgens Bloomberg een belangrijke rol. Maar is dat wel terecht?
Ontwikkeling goudprijs en dollar (bron: Bloomberg)
Vorige week schreven we al over de normalisering van het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz. Daardoor daalden de olieprijzen snel en dat betekent dat er veel minder inflatie in de pijplijn zit dan velen hadden gevreesd.
Tegelijkertijd sloeg de Fed tijdens de eerste vergadering onder de nieuwe voorzitter Kevin Warsh een havikachtigere toon aan. Volgens vooraanstaand econoom Robin Brooks interpreteerden markten dit als een signaal dat verdere renteverhogingen mogelijk zijn, waardoor de reële rente opliep en goud extra onder druk kwam te staan. Een stijgende reële rente zet goud en andere edelmetalen onder druk omdat rentedragende alternatieven aantrekkelijker worden. “Er is immers weinig behoefte aan een hedge tegen debasement wanneer de inflatie daalt en de reële rente stijgt,” aldus Brooks.
Reële rente schiet omhoog terwijl inflatieverwachtingen dalen na de Fed-vergadering van 17 juni (bron: Robin Brooks)
Brooks schrijft dat hij het niet eens is met wat markten nu inprijzen. Volgens hem was de Fed-vergadering vooral performatief: de nieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh moest bij zijn eerste optreden havikachtig klinken om zijn onafhankelijkheid van het Witte Huis te onderstrepen en zijn geloofwaardigheid op inflatiegebied te bewijzen. Daarom hecht Brooks minder waarde aan de strenge toon van de Fed en verwacht hij dat de markt later weer rekening zal houden met renteverlagingen.
Ook ziet hij dat de olieprijzen weer rond het niveau van vóór de oorlog staan, terwijl markten tegelijkertijd een veel havikachtigere Fed inprijzen. Dat is volgens Brooks niet logisch, omdat lagere olieprijzen juist de inflatiedruk verminderen en daarmee de noodzaak voor extra renteverhogingen kleiner maken.
Wat we nu zien noemt hij de “deflation trade”, een beweging die hij irrationeel vindt. Volgens Brooks kan deze trend populair blijven totdat nieuwe cijfers een ander beeld laten zien, zoals het inflatiecijfer van 14 juli. Dan zal volgens hem blijken dat het deflatoire effect van de dalende olieprijzen de Fed juist minder reden geeft om de rente te verhogen en eerder ruimte biedt voor een renteverlaging. De structurele kracht achter de “debasement trade”, namelijk onverantwoorde begrotingstekorten van overheden, is volgens hem nog altijd volop aanwezig.
In de podcast van deze week bespraken we met expert Jeroen Vandamme de daling van de edelmetaalprijzen, zijn verwachtingen voor de komende periode en de vraag of het alweer tijd is om bij te kopen.
Opnieuw een signaal dat de Europese concurrentiekracht onder druk staat: Volkswagen AG wil tienduizenden extra banen schrappen en overweegt ook fabrieken te sluiten. Het concern heeft momenteel ongeveer 657.000 mensen in dienst, maar dat aantal kan mogelijk met 100.000 worden teruggebracht. Door Amerikaanse importheffingen, zwakke verkopen in China en hoge kosten kan VW steeds moeilijker concurreren. De Duitse auto-industrie heeft het al langer moeilijk.
De herstructurering moet het bedrijf weer concurrerend maken, maar het is maar de vraag of dit gaat lukken. In Duitsland worden herstructureringsplannen vaak afgezwakt door vakbondsleiders en deelstaatpolitici, die samen een blokkerende meerderheid in de raad van commissarissen hebben.
Eerder hebben al 28.000 werknemers ingestemd met een vertrekregeling, als onderdeel van een eerder aangekondigd plan om het personeelsbestand tegen 2030 met 50.000 mensen te verminderen. Ook heeft VW zijn productiecapaciteit al teruggeschroefd van 12 miljoen voertuigen per jaar richting een realistischer niveau van 9 miljoen.
Het nieuwe plan zou de jaarlijkse kosten tegen het einde van dit decennium met €11 miljard verlagen. De locaties die mogelijk sluiten zijn onder meer de Audi-fabriek in Neckarsulm en VW-fabrieken in Hannover, Zwickau en Emden. Ook zou het VW-merk, dat al lange tijd kampt met een lage winstgevendheid, kunnen worden afgesplitst.
De Europese Unie is een flinke stap dichter bij de invoering van een digitale euro gekomen. De Commissie Economische en Monetaire Zaken (ECON) van het Europees Parlement heeft dinsdag ingestemd met plannen voor de digitale euro. De ECB wil in 2027 al met het proefprogramma voor de CBDC starten en de digitale munt zal naar verwachting in 2029 volledig gelanceerd worden.
Burgers zullen dan digitale euro’s kunnen aanhouden in een aparte digitale wallet. Die wallet kan worden aangeboden door banken of andere aangewezen instellingen, zoals mogelijk een postkantoor of publieke dienstverlener. Daarmee kunnen zij vervolgens betalen in winkels, online of rechtstreeks aan andere personen, via een betaalpas, app of telefoon. De digitale euro moet dezelfde waarde krijgen als contant geld, maar er komt waarschijnlijk wel een maximum aan het bedrag dat gebruikers mogen aanhouden.
Voorstanders geven aan de digitale euro in te willen voeren om Europa minder afhankelijk te maken van Amerikaanse betaalsystemen als Visa, Mastercard, Apple Pay en Google Pay. “De goedkeuring van de verordening over de digitale euro is een grote overwinning voor burgers en kleine bedrijven,” zei de Italiaanse Europarlementariër Pasquale Tridico, die namens de linkse fractie over het dossier onderhandelde.
Tegenstanders zien juist vooral risico’s voor burgers en kleine bedrijven. Econoom Daniel Lacalle noemt de CBDC “surveillance vermomd als geld”. Hij waarschuwt dat een CBDC de financiële privacy kan aantasten, doordat betaaldata veel directer beschikbaar komen voor overheden en centrale banken. Hij vreest dat de digitale munt uiteindelijk verplicht zal worden en uiteindelijk kan worden gebruikt om betalingen te volgen, te sturen of zelfs te beperken. Volgens Lacalle is het alsof er geen politieagent langs de weg staat om in te grijpen bij eventuele overtredingen, maar er permanent een agent naast je in de auto zit.
De verwachting is dat het Europees Parlement het standpunt van de commissie begin juli formeel bekrachtigt tijdens een plenaire stemming in Straatsburg. Daarna kunnen de onderhandelingen met de 27 EU-lidstaten beginnen. Men hoopt nog voor het einde van dit jaar een definitief akkoord te bereiken over de regels voor de digitale euro.