De goudprijs herstelde maandag snel nadat bekend werd dat Iran en de VS een vredesakkoord hadden bereikt. Woensdagavond hield de Amerikaanse centrale bank de rente ongewijzigd, maar de veelbesproken, kersverse Fed-voorzitter Kevin Warsh sloeg daarbij een hawkish toon aan. Aandelen en goud schoten daarop in het rood. Ondertussen neemt onderzoek van de World Gold Council de laatste twijfels weg: centrale banken denken hun goudreserves verder uit te bouwen, kopt het FD. In deze marktupdate gaan we in op de drie belangrijkste ontwikkelingen voor goud.
De goudprijs steeg met 3,6% in één handelsdag nadat bemiddelaar Pakistan liet weten dat er een vredesakkoord tussen Iran en de VS was bereikt. Het akkoord zou ook een volledige heropening van de Straat van Hormuz betekenen, waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olietransporten doorheen gaat. De olieprijs daalde prompt op het nieuws.
Goudprijs en zilverprijs in euro per kilo in de afgelopen maand. Het herstel zette in na het dieptepunt van 10 juni en versnelde op maandag 15 juni, nadat het vredesakkoord bekend werd.
Een belangrijke kanttekening bij dit nieuws is dat het akkoord nog niet definitief is en vooral een intentieverklaring is. Het zogenoemde ‘memorandum of understanding’ is een opmaat naar een definitieve vrede en de twee landen geven elkaar 60 dagen de tijd om die te bereiken. Volgens BNR-commentator Bernard Hammelburg is Iran de duidelijke winnaar in deze ‘deal’. Vooralsnog betekent het 14-puntenmemorandum wel een einde aan de oorlog.
Goudprijs in de afgelopen twaalf maanden in dollars, met koersverwachting van Barclays als rode lijn, Bron: Investinglive
Dan rijst de vraag wat het effect van een mogelijk einde van het conflict in het Midden-Oosten op de goudprijs is. Volgens de Britse bank Barclays kan goud in de loop van het jaar doorstomen naar een prijs van $4.900 per troy ounce. Dit zou een goudprijs van ongeveer €135.700 per kilo betekenen, bij de huidige wisselkoersen. De bank ziet de prijscorrectie van 20-25% op goud sinds het uitbreken van de oorlog met Iran als een tijdelijke herpositionering in de markt, niet als een trendbreuk.
Grafiek links: Goudprijs versus het verloop van de rente op Amerikaanse 2-jaarsstaatsobligaties in de afgelopen zes maanden, bron: Bloomberg. Grafiek rechts: Goudprijs versus olieprijs in de afgelopen drie maanden, bron: Bloomberg.
De afgelopen maanden heeft goud een bijzondere correlatie laten zien met de olieprijs en met Amerikaanse obligatierentes. Dat zit zo: hoge energieprijzen verhogen de inflatie en dat maakt de kans groter dat de Amerikaanse centrale bank (Fed) de rente gelijk houdt of zelfs verhoogt. Een hogere rente betekent dat staatsobligaties een aantrekkelijkere veilige haven worden dan goud, dat geen rente geeft. Door deze relatie zie je dat bij een dalende olieprijs de inflatieverwachting en daarmee ook de kans op een renteverhoging naar beneden worden bijgesteld. Dan begint de goudprijs weer te klimmen.
Alle ogen waren daarom gericht op het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank (Fed). Woensdag 17 juni werd om 20:00 uur Nederlandse tijd bekend dat de Fed de rente ongewijzigd hield. Hoewel markten al hadden verwacht dat de rente gelijk zou blijven, kwam de hawkish toon van het persbericht als een schok.
Wat betekent hawkish? De Fed kan als duif (dovish) te werk gaan, waarbij rentes omlaaggaan om de economie en banenmarkt aan te jagen, of als een havik (hawkish) te werk gaan, waarbij de rente juist wordt verhoogd om de economie en inflatie te remmen. De Fed lijkt nu voor een hawkish route te kiezen en elke hoop die de markten hadden op een renteverlaging is daarmee vervlogen.
De gloednieuwe Fed-voorzitter Kevin Warsh gaf zijn eerste persconferentie en kondigde gelijk een paar veranderingen aan. In tegenstelling tot zijn voorganger Powell wil Warsh minder vooruitzichten schetsen. Naar Warsh’ idee zijn de markten te veel gewend geraakt om de hints van de Fed af te wachten over mogelijke toekomstige rentebesluiten. Warsh laat liever de financiële markten zelf hun huiswerk doen, zodat de Fed kan zien hoe de markten het economische nieuws interpreteren.
Dot plot (Bron: Bloomberg, bewerking door Holland Gold)
In de dot plot (stippengrafiek) die de Fed bij rentebeslissingen uitgeeft, is te zien wat Fed-leden zelf nodig achten op het gebied van het rentebeleid. Iedere stip vertegenwoordigt een van de 18 Fed-leden. De markten schrokken vooral van het feit dat 9 van de 18 leden dit jaar een renteverhoging nodig achten. Volgens Bloomberg gaan markten nu uit van een renteverhoging in oktober.
Eén stip ontbreekt: die van Warsh zelf, die zich juist van de dot plot heeft onthouden omdat hij minder vooruitzichten wil schetsen. Mogelijk gaat de Fed onder Warsh zelfs helemaal stoppen met het uitgeven van de dot plot.
Warsh ging in zijn persconferentie voorzichtig te werk, maar leek zich toch vooral te richten op de Amerikaanse inflatie. De afgelopen vijf jaar lag de Amerikaanse inflatie sterk boven de 2%-doelstelling van de Fed, wat Warsh duidelijk benoemde. Trump oefende de afgelopen maanden veel druk uit op Warsh’ voorganger Powell om de rente te verlagen. Er werd gespeculeerd of Warsh, die een goede relatie met Trump heeft, niet te veel op Trumps hand zou zijn. Dit zou ook de onafhankelijkheid van de Fed kunnen aantasten. Met deze beslissing toont Warsh zich onafhankelijk, en blijkt hij niet te bezwijken voor Trumps druk.
Goudprijs in dollars daalt snel woensdagavond 17 juni na bekendmaking van het rentebesluit en het persbericht
Hoewel dat een goed teken is voor de financiële stabiliteit van Amerika, is een eventuele renteverhoging slecht nieuws voor goud. Goud daalde bijna 1,5% direct na het nieuws. De dollar steeg snel, waardoor de euro 0,9% daalde ten opzichte van de USD. Dit verzachtte de klap voor de goudprijs in euro’s, die daardoor slechts 0,6% daalde.
Ja, centrale banken blijven volop goud aankopen, volgens een rondgang van de World Gold Council langs 76 centrale banken. Maar liefst 89% verwacht dat de wereldwijde goudreserves van centrale banken zullen toenemen in de komende twaalf maanden. Ook geeft een recordpercentage van 45% aan te verwachten dat zij hun eigen goudreserves in 2026 gaan uitbreiden.
Hoe verwachten centrale banken hun goudreserves aan te passen? Oranje: goudreserves uitbreiden; zwart: goudreserves gelijk houden; blauw: goudreserves afbouwen. Bron: Bloomberg.
Hoewel er berichten zijn dat de centrale banken van Turkije en Rusland veel goud verkopen, lijkt het erop dat centrale banken wereldwijd juist meer goud willen gaan kopen. In de afgelopen vier jaar hebben centrale banken wereldwijd gemiddeld in totaal 1.000 ton goud per jaar gekocht, vergeleken met 500 ton in de jaren daarvoor. Het aantal banken dat verwacht goud te gaan kopen zit sinds 2019 sterk in de lift.
Verwachten centrale banken dat dollarreserves gaan afnemen ten opzichte van goud? Per antwoord uitgesplitst in de jaren 2022 tot 2026. Antwoorden van links naar rechts: significant minder dollars; gematigd minder; onveranderd; gematigd hoger; significant hoger. Bron: World Gold Council.
De groeiende goudreserves gaan ten koste van de dollar, schrijft ook het Financieel Dagblad. Volgens het onderzoek van de World Gold Council verwacht 74% van de centrale banken dat wereldwijde dollarreserves zullen afnemen in de komende vijf jaar. Deze mening werd gedeeld door zowel centrale banken uit de westerse wereld als uit opkomende markten. Dit zou betekenen dat centrale banken in de toekomst minder dollars aanhouden in de vorm van Amerikaanse staatsobligaties of andere dollarreserves.
Opmerkelijk is de verschuiving tussen 2026 en alle voorgaande jaren. Waar in 2022 nog 28% verwachtte dat dollarreserves zouden worden uitgebreid, is dat in 2026 nog slechts 11%. De verwachting dat dollarreserves aan omvang zullen inboeten schoot in 2025 omhoog naar 73%, terwijl dat in 2022 nog 42% was.
Dit sluit naadloos aan op de eerder door Deutsche Bank gesignaleerde trend, waarin centrale banken hun goudvoorraad gestaag opkrikken en dollarreserves naar verhouding afnemen, in reactie op geopolitiek en economisch onzekere tijden.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.