De Nederlandse en Europese industrie imploderen in rap tempo: bedrijven vertrekken, banen verdwijnen en investeringen worden afgeblazen. Terwijl onze eigen politici zich vooral met bijzaken bezighouden, lijkt Trump er in zijn grote VN-toespraak meer oog voor te hebben dan de Europese leiders zelf. Lees snel verder!
Ook deze week verschenen opnieuw verontrustende berichten over de Nederlandse en Europese industrie. De lijst met vertrekkende bedrijven, gesloten fabrieken en geannuleerde investeringen wordt steeds langer. Na UPM en Shell trekt nu ook BP de stekker uit zijn plannen voor een biobrandstoffenfabriek in Rotterdam. Ook nu zijn de hoge kosten in Nederland het grote probleem.
“Ik ben de tel inmiddels kwijt. Wederom doet de giftige cocktail van EU-regelgeving, de Nederlandse CO2-kop erop, gebrek aan infrastructuur en het vergunningencircus, haar werk” aldus energie-expert Martien Visser op X. Het project wordt stopgezet, ondanks dat het Britse energiebedrijf al miljoenen had geïnvesteerd in de voorbereiding van het complex. Een honderdtal banen zal verdwijnen.
Rotterdamse haven (bron: shutterstock)
De Rotterdamse havenwethouder Simons en gedeputeerde Weverling van de provincie Zuid-Holland waarschuwen dat de leegloop van investeringen en bedrijven in de Rotterdamse haven in een steeds zorgelijker tempo doorgaat. “De de-industrialisatie van Nederland versnelt in een alarmerend tempo, met verstrekkende gevolgen voor onze toekomstige welvaart en ons verdienvermogen,” zegt Simons in het AD.
Weverling wijst op de hoge stroomkosten, netcongestie en complexe regelgeving als oorzaken van het probleem. Hij ziet de Rotterdamse haven langzaam transformeren tot een decor van vergane glorie, een openluchtmuseum van wat eens was. Beide bestuurders roepen het kabinet en de Tweede Kamer op om versneld in te grijpen.
Maar de Nederlandse politiek hield zich deze week vooral bezig met andere, minder fundamentele zaken, merkte ook het FD op. Eerder bespraken we dit probleem al in onze podcast met Andreas Kinneging. Het vraagstuk van een afnemend concurrentievermogen en een imploderende industrie speelt bovendien niet alleen in Nederland, maar in de hele EU. Want ook in de rest van de eurozone was er slecht nieuws.
Autoproducent Stellantis, bekend van merken als Peugeot, Citroën, Opel en Fiat, gaat in oktober de productie in zes Europese fabrieken tijdelijk stilleggen, zo meldt de Franse krant Les Échos. Het betreft fabrieken in Frankrijk, Duitsland, Italië, Polen en Spanje. Gezamenlijk leiden de stilleggingen daar tot 62 dagen productiestop, een duidelijk signaal dat Stellantis in Europa in zwaar weer verkeert. Eerder schreven we al dat de Europese auto-industrie onder druk staat door klimaatbeleid, concurrentie en importtarieven.
De Duitse auto-industrie verwacht bijna 100.000 banen te schrappen tot 2030 (bron: Holger Zschaepitz)
Het Duitse Bosch, dat veel onderdelen levert aan de auto-industrie, kondigde deze week aan nog eens 13.000 banen te schrappen. In 2024 verdwenen er al 9.000 banen. De sector verloor de afgelopen twee jaar al ongeveer 55.000 banen en tegen 2030 zullen er dus nog tienduizenden verdwijnen. De totale Duitse auto-industrie heeft ruim 700.000 mensen in dienst. Ook Volkswagen verlaagt de volumes en legt tijdelijk de productie stil in twee Duitse EV-fabrieken vanwege de lage vraag naar de producten.
Volgens een groep Duitse economen maakt de regering onvoldoende vaart met hervormingen die een einde aan de stagnatie kunnen maken. De verwachte kleine groei (0,2 procent) van de Duitse economie is uitsluitend te danken aan het oplopende begrotingstekort, waarmee de overheid investeringen in defensie, klimaatbeleid en infrastructuur financiert. Het gaat om een pot van 500 miljard euro. Zonder het loslaten van de schuldenrem en dus het oprekken van de begrotingsregels had Duitsland nu fors moeten bezuinigen. Duitsland verhulde eerder al een recessie, lees het hier terug.
De Duitse investeringen (bron: Holger Zschaepitz)
Over die pot met geld schrijft de bekende Duitse financiële journalist Holger Zschäpitz: “De regering speelt boekhoudkundige trucjes met de begroting. Geplande investeringen worden uit de kernbegroting gehaald om ruimte te maken voor sociale ‘verkiezingscadeautjes’ en vervolgens ondergebracht in het met schulden gefinancierde investeringsfonds van 500 miljard euro. Daarbovenop worden uitgavenposten zoals noodleningen aan zorgverzekeraars opnieuw geclassificeerd als ‘investeringen’.”
De lange rente op Duitse en Zwitserse obligaties (bron: Robin Brooks)
Het IMF publiceerde deze week nog een artikel over het belang van sterke begrotingsregels. Duitsland is zijn status als veilige haven nu aan het verliezen. We zien dit terug in het groeiende verschil in rente tussen Duitse en Zwitserse staatobligaties. Zwitserland lijkt het enige West-Europese land te zijn waarvan de industrie het nog wel goed doet. Al kan daar volgens sommigen nu ook verandering in komen.
Onze Europese politieke leiders waren dan ook een makkelijk doelwit voor Trump in zijn VN-toespraak deze week. Le Monde schrijft “Trump makes U-turn on Ukraine and lectures Europeans at the UN.” De BBC kopt: “How Trump lashed out at Europe in his UN speech.”
Trump tijdens zijn toespraak (bron: ABC / VN)
De Amerikaanse president noemde het energiebeleid van de Europese leiders suïcidaal en zei: “Als jullie je niet losmaken van het groene-energiebedrog, zal je land ten onder gaan. Als jullie niet stoppen met mensen toe te laten die je nog nooit eerder hebt gezien en met wie je niets gemeen hebt, zal je land ten onder gaan… Jullie vernietigen jullie erfgoed.”
Trump noemde hernieuwbare energie, zoals windturbines, ‘een grap’: volgens hem werken ze niet goed en zijn ze veel te duur. Hij voegde eraan toe dat de groene agenda een ramp is voor Europa: “All green is all bankrupt”. Ook noemde hij de carbon footprint een ‘hoax’.
“Tegen enorme kosten en offers heeft Europa zijn eigen CO2-uitstoot met 37 procent verminderd… Het heeft jullie veel banen gekost, veel fabrieken zijn gesloten, maar jullie hebben die voetafdruk met 37 procent verlaagd. Maar … dat is volledig tenietgedaan door een wereldwijde stijging van 54 procent, en nog meer,” aldus Trump. Hij voegde eraan toe dat China nu meer CO2 uitstoot dan alle ontwikkelde landen ter wereld samen.
"Het hele globalistische idee om succesvolle, geïndustrialiseerde landen zichzelf pijn te laten doen en hun volledige samenleving radicaal te ontwrichten, moet volledig en totaal worden verworpen."
Trump legt uit waarom hij wel uit het klimaatakkoord is gestapt en lijkt zich in zijn toespraak drukker te maken over de toekomst van Europa dan onze eigen Europese leiders. Als u een uurtje over heeft kunt u zijn hele toespraak hier terugluisteren.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.