9.3
8.042 reviews
Nederlands
NL
Bitcoin is hard onderuit gegaan en heeft zijn winsten van dit jaar zien verdampen. Dat roept de vraag op of goud hetzelfde pad volgt nu speculatief kapitaal zich razendsnel verplaatst. Tegelijkertijd komen ook de Magnificent 7 onder druk te staan. Is er dan toch sprake van de veelbesproken AI-bubbel, en wat betekent dit voor goud?
Cryptokoning Bitcoin is tegen het einde van 2025 haar glans verloren. Bitcoin viel met 30% terug vanaf zijn hoogtepunt eerder dit jaar. Alle winsten die dit jaar geboekt zijn lijken daarmee verdampt. Kijken we naar Bitcoin uitgedrukt in euro zien we dat deze van € 90.178 in januari dit jaar is gedaald naar € 79.176 euro nu.
Bitcoin blijft in 2025 achter bij alle grote beleggingen: Nasdaq, Staatsobligaties (iShares 20+YTB), Goud, US utilities index, MSCI Index (bron: Bloomberg)
Met de huidige daling blijft Bitcoin in 2025 achter bij aandelenmarkten, goud, maar pijnlijk genoeg ook staatsobligaties. Daarmee lijkt de beloftes van Bitcoin voor 2025, na omarming van de cryptomunt door de Trump regering, niet waargemaakt. Voor de daling is niet direct één duidelijke verklaring. Sommigen wijzen naar liquiditeitsproblemen bij speculanten als gevolg van de yen-carry-trade, die onder druk komt te staan door oplopende rentes op Japanse staatsobligaties. Anderen wijzen op vertraging in tech-sector en aandelen, teruglopende groeiverwachtingen uit Azië. De volatiliteit van de cryptomarkt lijkt in ieder geval terug van weggeweest. Nu er snel speculatief geld uit crypto wegstroomt roept het de vraag op of Bitcoin de spreekwoordelijke kanarie in de kolenmijn is.
Na de 21 oktober piek van 120.000 euro per kilo voor goud, zien we dat het gele metaal ook een correctie heeft gehad. Sindsdien blijft het in een bandbreedte tussen de 110.000 en 117.000 euro verhandeld worden. Dit lijkt meer op een zijwaartse beweging dan de aanhoudende daling die we bij crypto zien. Toch gaan er stemmen op die waarschuwen dat goud zich als een meme-stock gedraagt.
Decennia lang bewoog goud tegengesteld aan aandelen. Het edelmetaal was daarmee de perfecte bescherming tegen dalende aandelen, omdat investeerders naar goud vluchtten voor veiligheid. Recent zien we dat goud juist meebeweegt met aandelen. “Goud wordt al enige tijd als meme [speculatief, red.] aandeel verhandeld,” stelt Jeffrey Jacobsen van 22V Research tegen Bloomberg.
200 dagen correlatie tussen prijsbewegingen in Goud en in de S&P 500 aandelen index (bron: Bloomberg)
Vorige week gingen we dieper in op de debasement trade, het gegeven dat steeds meer institutionele beleggers goud omarmen als bescherming tegen de zwakte van fiat geld en staatsobligaties. In een recent artikel van The Economist wordt gewaarschuwd dat de debasement trade wel eens op verkeerde aannames kan berusten. Zo lijken beleggers nog niet en masse staatsobligaties en dollars van de hand te doen, en zijn aankopen door centrale banken licht gedaald ten opzichte van vorig jaar. De oplopende goudprijs lijkt ook geen direct verband te houden met geopolitieke spanningen zoals recent vredesakkoord in het Midden-Oosten. Wat de prijs wel lijkt op te drijven is nieuw geld dat met name goud ETF’s instroomt. De recente prijscorrectie wordt volgens Michael Haigh, analist bij Société Générale, verklaard door Hedge Funds die weer uit goud stapten. Zij vertegenwoordigden een uitstroom van 100 ton uit goud ETF’s.
Vergelijkbare waarschuwing horen we van Michael Belkin, schrijver van de Belkin Report en Belkin Gold Stock Report in interview met Sprott. Volgens deze financieel adviseur vertoont goud een te hoge correlatie met andere speculatieve beleggingen en de S&P 500 index. Belkin wacht af tot goud zich weer onafhankelijk van aandelenindicie gaat bewegen en verwacht daarna een opwaartse trend voor zowel zilver als goud. Zeepbellen in de crypto en AI-aandelen vormen op korte termijn een veel groter risico, stelt Belkin, en hij verwacht dat Bitcoin naar het 200-weken gemiddelde van $ 55.000 kan terugvallen.
In een uitgebreid interview met Bloomberg bespreekt Paul Kedrosky zijn zorgen rondom de huidige AI-bubbel. Kedrosky is voormalig Venture Capitalist, private investeerder en Phd onderzoeker, die momenteel werkt bij SK Venture en verbonden is aan MIT initiative on digital economy.
In het kort stelt Kedrosky dat de AI-Bubbel eigenlijk een samenkomst is van drie verschillende bubbels: een tech-bubbel, een onroerend goed bubbel en een financieringsbubbel. Alle drie de bubbels zijn met elkaar verbonden en vormen een gevaar voor de waardeontwikkeling van de magnificent 7 en de Amerikaanse economie.
Volgens Kedrosky wordt er met 30 jaar durende leningen geïnvesteerd in een enorme overcapaciteit aan rekenkracht, in de vorm van investeringen in datacenters en chips met zeer beperkte levensduur van 18 maanden tot 4 jaar. Hierachter schuilt een financieringsstructuur die overeenkomsten vertoont met die van de huizenmarkt, vlak voor de crisis van 2008.
Voor iedereen die de risico’s achter de AI-bubbel beter wil begrijpen, gaan we hieronder in op de drie bubbels die Kedrosky in het interview beschrijft.
Vastgoedbubbel
De ontwikkeling van AI vraagt om veel chips en die moeten ergens staan en draaien: de veelbesproken datacenters. Deze schieten momenteel als paddestoelen uit de grond en de bouw en ontwikkeling van deze data centers drijven op zichzelf de economie. Kedrosky kaart aan dat wat veel mensen zich niet beseffen, is dat de aanbouw van datacenters 50% uitmaakt van de huidige economische groei van de Verenigde Staten. Waar mensen die groei eerder toeschreven aan goede consumentenmarkt of mogelijke positieve effecten van Trumps tarieven blijkt dat dus grotendeels door datacenters gedreven.
Het risico hier is dat datacenters maar een levensloop van 3 tot 4 jaar hebben. Daarbij komt dat een algemene aanname is dat een groot deel van AI-startups, die de afnemers van deze data centers zijn, nooit rendabel zullen worden. Uit eerder onderzoek van MIT kwam naar voren dat mogelijk 95% van alle AI-startups de eindstreep niet gaan halen. Hoe stabiel is de lange termijn vraag naar deze datacenters? De aanbouw van datacenters moet ondertussen gefinancierd worden, en dit gebeurt middels aparte entiteiten waardoor de schulden die hiervoor aangegaan worden niet terug te zien zijn in de boeken van bijv. Meta (Facebook). Volgens Kedrosky is het onduidelijk wat er gebeurt als projecten mislukken, wie dan eigenaar van de data centers is en de kosten voor zijn kiezen krijgt.
Financieringsbubbel
De meeste datacenters maken matig gebruik van de chips waardoor deze een levensduur van 4 tot 6 jaar hadden. Dit staat in schril contrast met datacenters voor AI ontwikkeling waar chips een levensduur van 12 tot 18 maanden noteren. De AI chips worden immers veel intensiever gebruikt en belast. Ook die chips moeten gefinancierd worden, maar volgens Kedrosky wordt de korte levensduur van chips niet meegenomen in de 30-jaar durende leningen die worden aangegaan. Binnen twee jaar zal alles al geherfinancierd moeten worden, terwijl oude leningen nog lopen en de chips die ze gefinancierd hebben opgebrand zijn.
De leningen voor datacenters en de chips, zo stelt Kedrosky, worden momenteel verhandeld op financiële markten op manieren die vergelijkbaar zijn aan handel in slechte hypotheken in 2008. Deze secundaire markt van verhandelde leningen lijkt stevig gedekt door het vastgoed, de chips en namen van bedrijven als Google en Facebook, maar niets lijkt minder waar door de korte levensloop van al deze investeringen.
Techbubbel
Het is al vaak aangehaald: niet alle baanbrekende technologieën brengen ook baanbrekende verdienmodellen met zich mee. Hier stipt Kedrosky het laatste risico aan, ook in relatie tot de technologische strijd tussen de VS en China. De AI-race wordt op bijzondere manier gevochten.
De Verenigde Staten breiden hun AI-modellen uit door enorme investeringen in de beschikbare rekenkracht, door uitbreiding van datacenters en chips. Met de uitbreiding in rekenkracht lopen de kosten lineair mee. Daarbij zijn de AI-taalmodellen flitsend snel ontwikkeld en op de markt gebracht, en Kedrosky betoogt dat ze vol zitten met inefficiënties. Desondanks, zijn het wel de meest krachtige modellen.
China kiest een andere aanpak, die traint nieuwe en efficiëntere AI-modellen op basis van bestaande modellen. Die nieuwe modellen zijn eleganter en energiezuiniger dan die van krachtpatsers als OpenAI’s ChatGTP. Nu komt de crux: dat trainen gebeurt niet in het luchtledige. Kedrosky stelt dat het trainen van AI tot wel 70% van al het gebruik van datacenters behelst. Wat gebeurt er met deze 70% capaciteit op moment dat er winnaars uit de AI-race naar voren komen?
Kritische geluiden op de markten
De euforie van oktober lijkt getemperd nu we het einde van het jaar naderen. Overcapaciteit van datacenters wordt op risicovolle wijze gefinancierd. Het barsten van de AI-zeepbel kan een crisis zoals die in 2008 teweeg brengen, met alle gevolgen van dien. Afgelopen dagen lijkt Bitcoin de grootste klappen te vangen, nu speculatief geld uit de cryptomarkt weg vlucht. Iets vergelijkbaars lijkt bij goud op kleinere schaal gebeurd te zijn, maar sindsdien beweegt de prijs van het edelmetaal zijwaarts. Vandaag lijkt goud rond 11:30 Nederlandse tijd weer haar traditionele rol te vervullen en tegengesteld aan aandelen te bewegen. Terwijl de S&P 500 en Nasdaq rode cijfers noteren van respectievelijk -0,83% en -1,21% vertoont de goudprijs een plus van +1,21% in euro’s. Markten wachten gespannen af op de cijfers van Nvidia die later vandaag uitkomen.
Wat zijn de implicaties voor goud?
De snelle groei van tech-aandelen maakt dat veel analisten over overwaardering spreken, maar de vraag is wat de onderliggende risico’s zijn. Gaat het alleen om een mogelijke correctie van aandelen waarde van de Magnificent 7 of speelt er meer? In Kedrosky’s analyse worden de fundamenten van een mogelijke nieuwe financiële crisis uit de doeken gedaan, die geworteld is in de AI-bubbel.
Wat zouden hiervoor de implicaties voor goud kunnen zijn? Als de AI-Bubbel barst kan goud een belangrijke hedge zijn, omdat historisch gezien goud in waarde stijgt wanneer aandelen markten in mineur raken. Investeerders zoeken dan naar een veilige haven. Als de AI-Bubbel barst valt ook het kaartenhuis van financieringen achter de AI-race, een financieringsstructuur die overeenkomsten vertoont met de situatie vlak voor de crisis in 2008 zoals Kedrosky beschrijft. Als gevolg van de financiële crisis in 2008-9 schoot goud met 47% omhoog terwijl aandelen 49% daalden.
Ook hier zien we dat goud steeds meer door grote, institutionele spelers wordt omarmd. Eind oktober wees Michael Hartnett, Hoofd Investeringsstrategie van Bank of America nog op goud als belangrijke bescherming tegen het barsten van de AI-bubbel.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.
