• Meer dan 50.000 tevreden klanten
  • AFM vergunning
  • Verzekerde en discrete levering

Actuele koersen (kg): Goud: €54,239 | Zilver: €663

1:00

Beursexpert Longeval pleit voor goud: "Beter geen rente dan negatieve rente"

Datum 11 dec. 2020   Categorieën Categorieën: Beleggen in goud, Beleggen in zilver
Beursexpert Longeval pleit voor goud:

Goud biedt bescherming tegen schokken in het financiële systeem en verdient daarom een plek in iedere beleggingsportefeuille. Dat schrijft beursexpert Jan Longeval in zijn nieuwe boek 'Heavy Metal'. Terwijl tal van geldsystemen door de geschiedenis heen uit elkaar zijn gevallen weet het edelmetaal nog steeds haar waarde te behouden. Nu bijna $17 biljoen aan obligaties een negatief rendement opleveren en sparen niet meer wordt beloond zullen meer vermogende particulieren en beleggingsfondsen de stap maken richting goud, zo verwacht Longeval.

Na zijn Bestseller 'God dobbelt niet op de beurs' neemt Longeval ons in zijn nieuwe boek 'Heavy Metal' mee in de wereld van goud. Waarom heeft het edelmetaal al eeuwen zo'n sterke aantrekkingskracht? En hoe komt het dat we in tijden van crisis steeds terugvallen op het gele metaal, dat als een gouden draad door de geschiedenis heen loopt? Wij spraken met Longeval, die eerder werkte als vermogensbeheerder bij Bank Degroof Petercam en nu directeur is van de Belgische financiële consultant Kounselor. Waar komt zijn enthousiasme over goud vandaan?

  1. Hoe bent u op het idee te komen om een boek te schrijven over goud?

Het is een combinatie van factoren. Ik kijk met stijgende verbazing en argwaan naar de massale wereldwijde schuldopbouw, die je in relatie kan brengen met de stijging van de goudprijs en de opmars van cryptomunten als de Bitcoin. Het vertaalt een groeiend wantrouwen in het geld van de overheid, dat terug te voeren is naar 1971, toen Nixon de band met goud en geld doorknipte. Sinds die datum is de inflatie structureel opgelopen en dat is een nieuw fenomeen. Het prijspeil in 1971 lag immers min of meer op hetzelfde niveau als het prijspeil in de zestiende eeuw. Dat kan geen toeval zijn.

Deze evoluties dwingen je om diep na te denken over wat geld is, of beter, wat geld is geworden. Ik wou daarom een boek schrijven met een dubbele dimensie. Een boek over goud in al zijn facetten en over geld in al zijn facetten. Beide zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je kan geen waardevolle opinie hebben over goud of over de Bitcoin indien je niet begrijpt wat geld eigenlijk is. De andere reden is dat, ofschoon ik al dertig jaar professioneel met beleggen bezig ben en al enkele jaren beleg in edelmetaal, ik mezelf erop betrapte weinig meer over de materie te weten dan de gangbare clichés. Oppervlakkigheid is een hoofdzonde voor een belegger. Ik ben daarom zeer diep de research ingedoken om goud te begrijpen.

  1. De afgelopen jaar zijn we steeds verder verwijderd geraakt van de goudstandaard. Aan het begin van de vorige eeuw gebruikten veel landen nog gouden en zilveren muntstukken, maar vandaag de dag is iedere koppeling van geld aan edelmetalen losgelaten. Is er een scenario denkbaar waarin edelmetalen als goud en zilver weer terugkeren als geld?

Velen sluiten een terugkeer naar een goudstandaard, waarbij je papiergeld steeds kon omruilen tegen goud aan een vaste koers, uit omdat ze denken dat de goudstandaard de oorzaak was van de Grote Depressie van de jaren dertig. De goudstandaard zou te rigide zijn geweest en zo in de weg hebben gestaan van monetaire stimulus om de economie er bovenop te helpen. Er wordt ook vaak verwezen naar de econoom John Maynard Keynes, die ooit zou gezegd hebben dat ‘de goudstandaard een barbaars overblijfsel is’ (‘The gold standard is a barbarous relic’).

Beide argumenten zijn vals. Het boek, dat een half geschiedenisboek is, legt uit dat de Grote Depressie niet werd veroorzaakt door de goudstandaard, maar door het wanbeleid van de overheid. Er was bijvoorbeeld de Smoot-Hawley Act van 1930, die met enorme importheffingen de internationale handel verlamde. De Federal Reserve wilde de speculatieve excessen van de jaren twintig koste wat kost uitroeien. Ze voerde een monetair wanbeleid door de rente te verhogen om zo de Amerikaanse goudreserves te verdedigen en een devaluatie van de dollar te vermijden. Dat terwijl de economie op dat moment al danig verzwakt was. Ze had kunnen opteren voor een verlaging van de rente en een devaluatie, wat Roosevelt pas in 1934 deed door de officiële goudprijs te verhogen met 67%.

Het punt dat ik wil maken is dat niet de goudstandaard het probleem was of is, maar de manier waarop je omgaat met de goudstandaard. En Keynes wordt verkeerd geciteerd. In werkelijkheid zei hij dat de ‘goudstandaard al een barbaars overblijfsel is’. Hij stelde trouwens later tijdens de Bretton Woods conferentie de ‘bancor’ voor, een valutamandje waar goud deel van uitmaakte.

Sinds 1971 leven we in een wereld van fiatgeld, waarin het muntstelsel geen stabiel anker meer heeft als goud. Onder de goudstandaard was er een structurele rem op geldcreatie en schuldopbouw, wat in wezen hetzelfde is. In het banksysteem moest immers een bepaalde goudreserve staan ten opzichte van het geld dat de banken creëerden via kredieten. Zonder gouden handrem is de schuldsituatie en het monetair beleid volledig aan het ontsporen.

Het boek toont aan dat door de eeuwen heen alle monetaire excessen zijn geëindigd in totale chaos, waarna men steeds teruggreep naar het icoon van ‘goed geld’ en dat is goud. Goud is het geld van God zoals men weleens zegt. Dit kan in de toekomst ook gebeuren. Een nieuwe financiële crisis zal de nood aan een nieuw monetair anker duidelijk maken. Een terugkeer naar de goudstandaard zal weliswaar zeer omzichtig moeten gebeuren. De geldhoeveelheid is exponentieel gestegen sinds 1971, terwijl de goudreserves van de centrale banken globaal dezelfde zijn gebleven.

Het is daarom ondenkbaar dat we terugkeren naar een klassieke goudstandaard, waarbij via een hoge ‘reserveratio’ een groot deel van de geldhoeveelheid wordt gewaarborgd door goud. Een terugkeer kan alleen gradueel gebeuren en in combinatie met een een meer gedisciplineerd overheidsbeleid dat het vertrouwen in het systeem verhoogt. Het zal een wisselwerking moeten zijn. Een groeiend vertrouwen laat een goudstandaard met een lage reserveratio toe. Indien het vertrouwen in de overheid ooit totaal zou zijn, kan je zelfs een goudstandaard hebben zonder dat de overheid één gram goud in reserve heeft.

Ik geloof niet in een nieuwe monetaire rol voor zilver. Dat karakter heeft zilver al definitief verloren aan het eind van de negentiende eeuw. Een dubbele muntstandaard is in het verleden veel te complex gebleken. Zilver is vandaag vooral een industrieel metaal en gedraagt zich ook zo, in tegenstelling tot goud, dat zijn monetaire karakter deels heeft behouden.

  1. In uw boek schrijft u ook over de Amsterdamse Wisselbank, waarmee Amsterdam zich in de 17e en 18e eeuw ontwikkelde tot het financiële centrum van de wereld. Welke lessen kunnen we vandaag de dag nog leren uit die tijd?

Je kan op zijn minst twee lessen trekken. De eerste is dat een hardemuntbeleid een economische zegen is voor een land. Ik citeer uit het boek: ‘Aan het begin van de zeventiende eeuw was de gulden de Nederlandse munteenheid, maar door de drukke handel met het buitenland waren er tussen de achthonderd en de duizend verschillende munten in omloop, waarvan vele opzettelijk ontwaard waren. Wisselkantoren sjoemelden erop los en waren bedreven clippers...

In 1609 werd de Amsterdamsche Wisselbank opgericht, een publieke instelling naar het model van de Italiaanse wisselbanken, om orde op zaken te stellen. Ze moest de geldwissel centraliseren en het betalingsverkeer in goede banen te leiden “Alsoo om alle steygeringhe [overwaardering] ende confusie in ’t stuck van de munte te weeren”, een doelstelling die ook door de hedendaagse centrale banken wordt nagestreefd...

De Amsterdamsche Wisselbank werd een immens succes. Amsterdam werd de internationale draaischijf voor het uitgeven (‘trekken’) en cashen van wisselbrieven. Edelmetaal stroomde als water naar de stad, waardoor ze ook kon uitgroeien tot Europa’s voornaamste handelscentrum voor edelmetaal. De nieuwe ‘bankgulden’ van de Amsterdamsche Wisselbank was zeer in trek in binnen- en buitenland, omdat de bank de munt niet ontwaarde. Het succes van de gulden vertaalde zich in een lage rente, wat Nederland toeliet zijn industrie en de internationale handel volop te ontwikkelen. Mede door de dominantie van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) werd de gulden de belangrijkste handelsmunt ter wereld.’

De tweede les is dat ook innovatie de economie aanzwengelt. De Amsterdamsche Wisselbank was één van de eerste girobanken, wat handelslieden toeliet vlot en veilig te betalen. Ik denk dat Nederland vandaag nog steeds deze kwaliteiten heeft. De combinatie van innoverend vermogen, ondernemerschap, branie en ambitie in combinatie met een zuinige overheid is iets dat u moet blijven koesteren.

  1. Sinds de kredietcrisis zijn centrale banken weer netto kopers van goud. Vooral China, Rusland en andere opkomende economieën hebben de afgelopen jaren hun goudvoorraden aangevuld. Een aantal Europese landen heeft zelfs goud gerepatrieerd. Hoe verklaart u deze ontwikkelingen? En wat zijn die centrale banken van plan te gaan doen met dat goud?

Na jarenlang netto-verkopers te zijn geweest, zijn centrale banken sinds tien jaar terug netto-kopers. Het is inderdaad zo dat enkel de centrale banken uit de opkomende landen als netto-koper optreden. De centrale banken uit het Westen kopen geen goud bij. Uit een bevraging blijkt dat 40% van de centrale banken uit de opkomende landen goudreserves aanhouden in het vooruitzicht van een herschikking van het internationale monetaire systeem, waarin goud terug een rol zal spelen.

Vooral China en Rusland zijn de dollardominantie hartsgrondig beu. Amerika misbruikt de dollar om zijn wil aan de rest van de wereld op te leggen. Elke transactie die passeert via het Amerikaanse dollarclearingssyteem valt binnen het bereik van de Amerikaanse justitie. Amerika heeft 8.000 handelssancties uitstaan en gebruikt de dollar om deze sancties af te dwingen. Daarnaast is het duidelijk dat we ons warmlopen voor een nieuwe koude oorlog, nu tussen Amerika en China.

China kan en wil de dollar niet van de troon stoten met de yuan omdat het dan de Chinese kapitaalmarkten zou moeten opengooien. China kiest voor een omweg. Het heeft publiek zijn voorkeur uitgesproken voor de invoering van een bancor naar het idee van Keynes: een valutamandje waarin de munt van elk land een gewicht zou krijgen in overeenstemming met zijn economisch belang en gewaarborgd door harde activa als goud. McKinsey schat dat de echte goudreserves van China driemaal hoger zijn dan wat de officiële cijfers tonen.

  1. Door de coronacrisis is de belangstelling voor goud sterk toegenomen. Zelfs Warren Buffett stapte dit jaar in goudmijnaandelen. Hoe verklaart u de toegenomen belangstelling voor het edelmetaal? En wat zijn uw verwachtingen voor de komende jaren?

De coronacrisis heeft de schuldsituatie nog een stuk verergerd. Eind 2019 bedroegen de wereldwijde schulden 250.000 miljard dollar, of meer dan drie keer het wereldwijde bruto binnenlands product. Door de coronacrisis komen we nu aardig in de buurt van de 300.000 miljard dollar. In het boek reken ik voor dat de verborgen schulden nog minstens 100.000 miljard dollar bedragen. Het loopt de spuigaten uit. De enorme schuldenberg zet de overheid aan om steeds vaker terug te grijpen naar extreme maatregelen.

De overheid gooit er steeds grotere steunprogramma’s tegenaan, gefinancierd met staatsobligaties die vervolgens massaal door de centrale banken worden opgekocht. De miljarden vliegen de deur uit als kinderen op een vrije zomermiddag. Ze duwen daarbij de rente onder nul, wat eigenlijk te gek is voor woorden. Een groeiend aantal beleggers voelt aan dat deze situatie fundamenteel ongezond is en zoekt een uitweg uit het huidige financiële systeem. En dan kom je onvermijdelijk uit bij goud en, voor sommigen, bij crypto.

Wist u dat uw bankdeposito juridisch aan de bank toebehoort? In het huidige gekke monetaire universum is alle geld eigenlijk krediet. En banken hebben de slechte gewoonte regelmatig failliet te gaan. Goud heeft geen tegenpartijrisico, het kan niet failliet gaan. Het is onvergankelijk. Het is compact. Goud is draagbare rijkdom. Dankzij goud en zilver konden de Israëlieten hun bezit meenemen toen ze Egypte verlieten om onder het juk van de farao uit te komen. In de epiloog wordt het boek Genesis gebruikt om de rol van goud en zilver de juiste plaats te geven.

We zitten gevangen in de Supercyclus van schulden. De economie is schuldverslaafd en heeft een steeds hogere dosis nodig voor dezelfde economische kick. En we zullen ons deze keer, in tegenstelling tot de jaren vijftig en zestig, niet uit de schulden kunnen groeien. De vergrijzing en de tanende productiviteitswinsten maken dat Europa de komende decennia met minder dan 1% per jaar zal groeien. Vroeg of laat loopt dit helemaal fout. En dan wil je goud (lacht).

  1. In uw boek schrijft u dat goud een plek verdient in een goed gespreide beleggingsportefeuille. Beleggers zouden er goed aan doen om 5 tot 10 procent in goud aan te houden. Wat is de toegevoegde waarde van het edelmetaal in de portefeuille?

Goud is een verzekering tegen chaos meer dan tegen inflatie. Goud is waardevast als je over vele decennia of zelfs eeuwen kijkt, maar over kortere periodes biedt goud niet altijd bescherming tegen inflatie. Het dankt die reputatie aan de jaren zeventig, toen Amerika na de Nixon-schok overging tot massale geldcreatie, waardoor de inflatie de hoogte inschoot. De goudprijs heeft toen een topprestatie neergezet. Maar in de jaren tachtig en negentig stagneerde de goudprijs terwijl de inflatie gecumuleerd 130% bedroeg, waardoor de waarde van goud sterk werd uitgehold.

Goud biedt wel bescherming tegen chaos. Tijdens recessies en beurscrashes zet goud bijna zonder uitzondering een goede prestatie neer, waardoor het geschikt is als diversificatie in de portefeuille. Dat geldt niet voor zilver, dat, samen met platina en palladium, mee kopje ondergaat tijdens een economische neergang. Goud is een uitstekende verzekeringspolis. Een polis die je hoopt nooit nodig te hebben. Om het verschil te kunnen maken is een positie van 5 à 10% nodig. Vandaag is goud een interessant alternatief voor zogenaamd veilige overheidsobligaties. Beter geen rente dan een negatieve rente.

  1. Hoe kunnen beleggers volgens u het beste goud kopen? Volstaat een exchange traded fund (ETF) of is het beter om het edelmetaal fysiek te bezitten?

De manier waarop je belegt in goud is afhankelijk van de reden waarom je erin belegt. Als je bescherming zoekt tegen onheil ben je veroordeeld tot fysiek goud. Het is de enige manier om buiten het financieel systeem te blijven, ook al ben je snel 1 tot 5 procent kwijt aan aankoop- en verkoopkosten. Omdat de productie van goudstaafjes minder kost dan die van munten, betaal je als belegger een kleinere premie – of meerprijs tegenover de marktprijs –voor staafjes dan voor munten. Als je actief op de goudprijs wil inspelen, zijn beursgenoteerde fondsen of ‘trackers’ die zelf in fysiek goud beleggen de beste optie. Hun kostenratio schommelt rond een aanvaardbare 0,2 à 0,4 procent. Ik combineer beide: fysiek goud voor de lange termijn, trackers voor de korte termijn.

  1. Wat moeten we denken van de Bitcoin?

De Bitcoin wordt niet toevallig e-goud genoemd. Het hele concept is een digitale imitatie van goud. Bitcoins worden steevast afgebeeld als een gouden munt. Bitcoins worden ‘gemijnd’. Het Bitcoin-protocol creëert een artificiële schaarste, terwijl goud van nature schaars is. Het probleem is dat je naast de Bitcoin nog duizenden andere cryptomunten hebt, wat ingaat tegen het idee van schaarste. En technologie verandert snel. Wie weet is de Bitcoin wel het nieuwe Nokia. De Bitcoin heeft het voordeel de eerste te zijn onder de cryptomunten, maar ook binnen de Bitcoin heb je aftakkingen die alternatieve bitcoins creëren.

Er is ook het politieke risico dat overheden de opmars van private cryptomunten aan banden zullen leggen. Ze zien het als een bedreiging voor hun monetaire hegemonie. De Chinese overheid heeft trouwens dit jaar zijn eigen cryptomunt gelanceerd. En wie schuilt in Bitcoin om zijn geld te onttrekken aan de overheid, moet bedenken dat meer dan de helft van alle ‘hashpower’  waarmee bitcoins gemijnd worden in handen is van vier Chinese ondernemingen die de facto onder de controle van de Chinese Communistische partij staan. Vandaag zie je een machtsstrijd tussen goud en Bitcoin. Het is niet ondenkbaar dat de Bitcoin ooit het pleit wint. Geld is een psychologisch gegeven. Als de markt wil geloven dat e-goud beter is dan echt goud, dan zal dit ook zo zijn. Ik zet alsnog mijn geld in op goud.

Het nieuwe boek 'Heavy Metal, Alles wat je moet weten over beleggen in goud' van Jan Longeval kost €28,50 en is nu te koop bij boekhandels als Bol.com en Standaardboekhandel.be.