Actuele koersen (kg): Goud €72.368 Zilver €914
    

De strijd om kritieke grondstoffen: China versus de Verenigde Staten

Buiten het zicht van de gemiddelde burger speelt zich een intense strijd af tussen China en de Verenigde Staten (en het bredere Westen). Deze strijd gaat over de controle van kritieke grondstoffen. Wat is er precies aan de hand?

Kritieke grondstoffen zoals kobalt, lithium, nikkel, koper en zeldzame aardmetalen zijn onmisbaar in onze moderne economie. De productie van smartphones, medische hulpmiddelen en eigenlijk alles waar een chip en batterij in zit is niet mogelijk zonder deze grondstoffen. Ze zijn ook van vitaal belang voor de defensie-industrie in de productie van geavanceerde wapensystemen. 

De technologieën die de energietransitie aandrijven, waaronder elektrische voertuigen (EV's), windturbines en zonnepanelen zijn ook compleet afhankelijk van deze grondstoffen. Zonder voldoende toegang tot mineralen kan het Westen zijn ‘groene ambities’ niet waarmaken. Het Internationale Energieagentschap (IEA) voorspelt dat de vraag naar mineralen voor groene energie door de energietransitie in 2040 tot wel zes keer zo groot is dan in 2020. De vraag naar mineralen voor gebruik in EV's en batterijopslag groeit in die periode minstens 30 keer. Lithium kent de snelste groei, met een vraag die meer dan 40 keer zo groot kan worden tegen 2040. De vraag naar grafiet, kobalt en nikkel groeit met 20 tot 25 keer. De uitbreiding van elektriciteitsnetwerken betekent ook dat de vraag naar koper voor het elektriciteitsnetwerk in dezelfde periode meer dan verdubbelt.

iea

Groei in vraag naar mineralen, 2040 vergeleken met 2020 (bron: IEA )

China's dominantie

Eerder schreven wij al dat de Chinezen steeds dominanter worden op het gebied van goud en zilver. China is de strijd om kritieke grondstoffen momenteel ook aan het winnen. Het land heeft zijn positie als wereldleider in het delven en verwerken van kritieke grondstoffen de afgelopen decennia gestaag opgebouwd. 

Beijing beheerst momenteel ongeveer 60% van de wereldwijde productie van zeldzame aardmetalen en verwerkt bijna 90% van de wereldwijde output. Hoewel China niet altijd de grootste producent van grondstoffen voor batterijen is, beheerst het vaak wel de verwerking ervan. China's aandeel in raffinage is ongeveer 35% voor nikkel en 50 tot 70% voor lithium en kobalt. Chinese bedrijven hebben ook aanzienlijke investeringen gedaan in buitenlandse activa. Beijing heeft hierdoor aanzienlijke invloed in de mijnbouwsector en verwerkende industrie in landen zoals de Democratische Republiek Congo (DRC) en Indonesië. 

Dit geeft China een strategisch voordeel en maakt het Westen kwetsbaar voor verstoringen in de toeleveringsketen, omdat China de marktprijzen en beschikbaarheid kan controleren. Het is meer dan slechts een mogelijkheid; de Chinese overheid heeft herhaaldelijk haar controle gebruikt als geopolitiek instrument. In december heeft China de export van technologieën voor de productie van zeldzame-aardemagneten verboden, en eerder werden exportbeperkingen ingesteld op gallium en germanium.

Afhankelijkheid van China verminderen

De Verenigde Staten en hun bondgenoten hebben ingezien dat ze hun afhankelijkheid van Chinese kritieke mineralen moeten verminderen. Biden heeft verschillende maatregelen genomen om de binnenlandse productie en verwerking te stimuleren. Zo werd de Inflation Reduction Act geïntroduceerd, die subsidies biedt voor de productie van EV-batterijen met mineralen die in de VS of in bevriende landen zijn gewonnen en verwerkt. Daarnaast zijn strategische partnerships een belangrijk onderdeel van de Westerse strategie om de levering van kritieke mineralen veilig te stellen.

De Chinese overheid leende Afrikaanse landen van 2000 tot 2022 meer dan $160 miljard voor infrastructuurprojecten middels hun ‘belt and road initiative’. Dat bedrag is de afgelopen jaren enorm afgenomen. In 2022 leende China nog maar een kleine $1 miljard uit aan Afrikaanse landen vergeleken met $8,5 miljard in 2019.  De VS probeert hier nu gebruik van te maken. In december 2022 ondertekende de VS een trilateraal Memorandum of Understanding met de DRC en Zambia. Deze overeenkomst beoogt een volledige waardeketen te ontwikkelen, van het delven van mineralen tot de productie van batterijen. 

DRCkobalt

Kobaltproductie in de DRC (bron: Carnegie Endowment)

De DRC en Zambia behoren tot de wereldleiders in de productie van bepaalde kritieke mineralen. De DRC produceert in de Katanga provincie bijna 70 procent van alle kobalt in de wereld en Zambia is één van Afrika’s grootste koperproducenten. Een belangrijk project om minder afhankelijk te worden van China is daarom ook gericht op die landen. 

Dit project omvat investeringen in de aanleg en verbetering van een spoorlijn in de ‘Lobito Corridor’. De mineraalrijke gebieden in het slecht bereikbare binnenland van de DRC en Zambia zullen worden verbonden met de Angolese haven aan de Atlantische Oceaan. Deze spoorlijn zal de transporttijd vanuit de Katanga provincie aanzienlijk verminderen en de exportmogelijkheden vergroten. Het Westen wil de economische groei in de hele regio stimuleren en ontwikkelen.

lobitocorridor

Lobito Corridor spoorweg (bron: US Chamber of Commerce)

Conclusie

De strijd om kritieke mineralen is een cruciaal onderdeel van de bredere geopolitieke strijd tussen de Verenigde Staten en China. Beijing is momenteel dominant en probeert zijn positie te handhaven. Het Westen wil de afhankelijkheid van China voor kritieke grondstoffen verminderen en werkt hard aan het opbouwen van eigen toeleveringsketens. Projecten zoals in de Lobito Corridor en het ontwikkelen van de relaties met Afrikaanse landen zijn een belangrijke stap in deze richting maar China lijkt voorlopig nog de dominante speler op deze markt te blijven.

 

Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal

Namens Holland Gold interviewt Paul Buitink verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren. 

 

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?
Ontvang wekelijks de laatste analyses over de goudmarkt, macro-economie en het financiƫle systeem.
Yael Potjer
Yael Potjer
Cookie-voorkeuren

Holland Gold maakt gebruik van functionele en tracking cookies om o.a. uw gebruikservaring op de website te verbeteren, content te personaliseren en advertenties.

Lees meer over ons cookiebeleid.
Wij geven om uw privacy

U kunt uw cookie-voorkeuren instellen door de verschillende hieronder beschreven cookies te accepteren of te weigeren

Noodzakelijk

Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken door basisfuncties zoals paginanavigatie en toegang tot beveiligde delen van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet goed functioneren.

Vereist
Voorkeuren

Met voorkeurscookies kan een website informatie onthouden die de manier verandert waarop de website zich gedraagt of eruit ziet, zoals uw voorkeurstaal of de regio waarin u zich bevindt.

Statistieken

Statistische cookies helpen website-eigenaren te begrijpen hoe bezoekers omgaan met websites door anoniem informatie te verzamelen en te rapporteren.

Marketing

Marketingcookies worden gebruikt om bezoekers op verschillende websites te volgen. Het is de bedoeling advertenties weer te geven die relevant en aantrekkelijk zijn voor de individuele gebruiker en daardoor waardevoller voor uitgevers en externe adverteerders.