9.3
8.042 reviews
Nederlands
NL
De edelmetalenmarkt trapte 2026 af met forse volatiliteit, na een uitzonderlijk krachtig 2025. In dit marktoverzicht onderzoekt Koen Lauwers de Comex, de aanhoudende goudaankopen door centrale banken en de geopolitieke context om te ontdekken wat er achter de volatiele jaarstart schuilgaat. Wat beweegt de markt zo hevig?
2025 werd een jaar om in te kaderen, niet alleen wat goud betreft, maar voor alle edelmetalen. Met een klim van 66,5% (in dollar) komt het voorbije jaar op de derde plaats qua rendement na 1979 en 1973. Zilver overtrof dit ruimschoots, en liet meer dan 170% bijschrijven. Ook platina (+138%) en palladium (+83%), beide minder liquide markten, deden het beter dan goud. In euro liggen deze rendementen ongeveer 20% lager omdat de Amerikaanse munt met name in de eerste helft van 2025 fors in waarde daalde tegenover de euro (en andere valuta).
Ontwikkeling goudprijs afgelopen 12 maanden, in EUR (Bron: Holland Gold)
Het jaar eindigde met de nodige volatiliteit en dat was ook de wijze waarop 2026 van start ging. De forse prijsschommelingen werden in de hand gewerkt door de CME Group, het bedrijf achter (onder meer) de Comex-termijnbeurs waar futures (termijncontracten) op goud en zilver worden verhandeld.
De CME verhoogde in december drie keer de margeverplichtingen voor investeerders. Dit betekent in de praktijk dat er voor bestaande (en toekomstige) posities in goud- of zilverfutures meer onderpand nodig is om deze aan te houden. Deze maatregel is niet nieuw en werd in het verleden al vaker doorgevoerd wanneer de Comex van oordeel is dat de markt oververhit raakt. De officiële reden is om overdreven speculatie te ontmoedigen en de handel ordelijk te laten verlopen.
De margeverhogingen werden van kracht op 12, 29 en 31 december en werden telkens de handelsdag daarvoor gecommuniceerd. Met name de timing van de twee laatste verhogingen in de laatste handelsdagen van het jaar, met heel lage volumes, deed de wenkbrauwen fronsen. Nieuwe margeregels gaan per direct in, wat betekent dat er voldoende cash op de rekening moet staan of dat er onmiddellijk moet worden bijgestort. Gebeurt dit niet, dan worden de posities door de Comex automatisch geliquideerd. Dat is meteen de reden waarom de goudprijs in enkele uren 5% lager werd gezet. Dit was nog niets in vergelijking met de prijsdaling bij zilver (-10%) en de andere edelmetalen platina (-15%) en palladium (-16%).
De CME had dus geen beter moment kunnen kiezen, tenminste als het de bedoeling was om een maximaal prijseffect te creëren. Dit voedde de geruchten dat de agressieve margeverhogingen (en de aparte timing ervan) werden ingegeven door een aantal grote Wall Street banken die met hun shortposities tegen zware verliezen zouden aankijken. Een georchestreerde prijsdaling zou hun toelaten om verlieslatende posities (deels) terug te draaien. Deze geruchten zijn niet nieuw, maar het is onmogelijk om concrete bewijzen te vinden die deze zouden staven.
Het is trouwens niet voor het eerst dat een plotse wijziging van de spelregels een halt toeroept aan een parabolische prijsstijging bij goud en zilver. Dat was ook al het geval in 1980 en 2011, toen met strengere liquiditeitsverplichtingen speculatieve investeerders (met succes) uit de markt werden gejaagd. Goud is in principe minder kwetsbaar dan de andere edelmetalen omdat de omvang van de goudmarkt veel groter is en alle correcties gretig worden aangegrepen om te kopen.
Het is zeker niet uitgesloten dat Comex de komende tijd nog eens uit hetzelfde vaatje tapt met nieuwe margeverhogingen. Toch verwacht ik dat het effect van de strengere liquiditeitsverplichtingen maar tijdelijk zal zijn. Het verschil met vroeger is dat de prijsstijgingen nu in hoofdzaak worden ondersteund door de fysieke markt en niet uitsluitend door speculatie met termijncontracten.
De CME Group kan wel strengere handelsregels opleggen maar ze kan geen zilver of goud bij creëren. Op langere termijn haalt de situatie op de fysieke markt altijd de bovenhand wat prijsvorming betreft. Intussen is de goud/zilver prijsverhouding gedaald naar 58 tegenover nog 107 in april. Sinds 2013 stond de goud/zilver ratio niet zo laag.
Goud/zilver ratio afgelopen 12 maanden (Bron: Holland Gold)
Een ander element dat op korte termijn een prijsimpact kan hebben, is de in de vorige nieuwsbrief aangekondigde herweging binnen de Bloomberg Commodity index en de S&P GSCI. Deze jaarlijkse aanpassing maakt dat passieve indexfondsen in een korte periode van 8 tot 14 januari hun posities moeten aanpassen. Dat kan (tijdelijk) voor hogere prijsuitslagen zorgen.
Meer dan ooit wordt de hausse in de edelmetalen gedreven door de fysieke markt. Uit cijfers van de World Gold Council blijkt dat de centrale banken in november gezamenlijk 45 ton goud kochten. Polen kocht 12 ton goud, wat het totaal sinds begin 2025 op 95 ton bracht. Het Oost-Europese land bezit nu 543 ton waarmee het gele metaal instaat voor ongeveer 28% van de totale valutareserves van de Poolse centrale bank. Brazilië kocht 11 ton en komt daarmee op 172 ton. Met 6% van de valutareserves onder de vorm van goud komt Brazilië wel ver achter op Polen.
Volgens cijfers van Bloomberg stond de People’s Bank of China ook in december aan de koopzijde. Het was de veertiende maand op rij dat de Chinese centrale bank goud kocht. Het gaat sinds november 2024 om in totaal iets meer dan 42 ton. Dit zijn de officiële statistieken waar de aankoop van goud door staatsinvesteringsfondsen niet in is meegerekend
Na een jaar met dergelijke uitzonderlijke rendementen wordt het lastig om in 2026 nog beter te doen. Dit hoeft niet te betekenen dat er een zware correctie zit aan te komen maar de kans is wel groot dat de prijsvolatiliteit hoog blijft. Het jaar is alvast ingezet met een verse lading geopolitiek spektakel met eens te meer Donald Trump in de hoofdrol en deze keer Venezuela en Groenland als lijdend voorwerp.
Maar de impact van geopolitieke gebeurtenissen op de goudprijs is meestal van korte duur. Of anders gezegd, geopolitiek is op zichzelf niet bij machte om een duurzaam hogere goudprijs te dragen maar kan wel een tijdelijk effect hebben.
Sommige investeerders vragen zich af waarom de goudprijs sterk blijft presteren ondanks een hogere langetermijnrente. Dat komt omdat de oude correlatie tussen de rente en de goudprijs sinds een aantal jaar niet meer opgaat. Historisch was een hogere rente negatief voor goud omwille van de opportuniteitskost. Wat we nu zien, is dat de centrale banken de (korte) beleidsrente doen dalen met renteverlagingen maar dat de langetermijnrente niet volgt. Daardoor is de rentespread (verschil rente overheidsobligatie op 2 jaar vs. 10 jaar) opgelopen naar het hoogste niveau in 3 jaar.
Dat heeft verschillende redenen. Zo blijven de inflatieverwachtingen vrij hoog. Ondanks de erg lage energieprijzen slaagt de VS er niet in om de inflatie onder de doelstelling van 2% te krijgen. De hardnekkig hoge lange rente heeft ook te maken met de fiscale onzekerheid en de oplopende schulden in de Verenigde Staten (en bij uitbreiding, alle westerse landen). Rentebetalingen zijn met voorsprong de snelst groeiende component van de Amerikaanse begrotingen en overstijgen intussen het defensiebudget. Daardoor ontstaat een sneeuwbaleffect waardoor steeds meer nieuwe schulden uitgegeven moeten worden. De markt eist daar een hogere vergoeding voor. Deze elementen wegen zwaarder door en spelen goud zelfs in de kaart.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.
