• Meer dan 50.000 tevreden klanten
  • AFM vergunning
  • Verzekerde en discrete levering

Actuele koersen (kg): Goud: €54,413 | Zilver: €615

1:00

Lonen stijgen, maar koopkracht daalt

Datum 16 aug. 2022   Categorieën Categorieën: Economisch Nieuws
Lonen stijgen, maar koopkracht daalt

Door: Frank Knopers

In Nederland stijgen de lonen dit jaar met gemiddeld 3,8% en in het Verenigd Koninkrijk zelfs met 4,7%. Afgelopen decennia zijn de lonen niet meer zo hard gestegen als nu, maar dat valt in het niet tegen de torenhoge inflatie. Sterker nog, de gemiddelde koopkracht van de meeste mensen daalt dit jaar met meerdere procenten, omdat de kosten van levensonderhoud veel sneller stijgen. In het Verenigd Koninkrijk zijn de reële inkomens - dus na correctie voor inflatie - sinds 2001 zelfs niet meer zo hard gedaald als dit jaar. Wat betekent dit voor onze economie en voor onze welvaart?

De oorzaken van de hoge inflatie zijn inmiddels wel bekend, namelijk stijgende energieprijzen en daardoor ook steeds hogere voedselprijzen. In het Verenigd Koninkrijk bereikte de inflatie in juni met 9,4% al het hoogste niveau in veertig jaar, maar de verwachting is dat dit in oktober verder zal oplopen tot 13%. De situatie in het Verenigd Koninkrijk is zelfs zo nijpend dat een supermarktketen sinds kort rentevrije leningen tot £100 verstrekt aan klanten die de boodschappen niet meer kunnen betalen. In Nederland zien we vergelijkbare inflatiecijfers, omdat we te maken hebben met dezelfde prijsstijgingen voor brandstof, energie en boodschappen.

Lonen blijven achter bij inflatie

In juli steeg de inflatie in Nederland op jaarbasis met 11,6%, wat betekent dat iedereen die zijn loon minder ziet stijgen dan dat percentage er in feite op achteruit gaat. Dat betekent dat de meeste mensen dit jaar effectief minder koopkracht krijgen voor hetzelfde werk. De roep om extra loonsverhogingen wordt dus sterker, ook omdat de arbeidsmarkt nog steeds zeer krap is en bedrijfswinsten toenemen. Veel bedrijven zijn afgelopen jaar in staat geweest de prijzen van hun producten en diensten te verhogen, maar daar profiteren werknemers dus niet volledig van mee.

Meer loonsverhogingen zal tot gevolg hebben dat de inflatie langdurig hoog blijft en dat de hoge prijzen een structureel karakter krijgen. Het is de gevreesde loon-prijsspiraal, waarin loonsverhogingen en inflatie elkaar versterken. De kans is groot dat de inflatie op korte termijn nog verder zal oplopen. De prijzen van belangrijke energiebronnen als gas en steenkool stijgen namelijk nog steeds. Huishoudens die hun vaste energiecontract nu moeten verlengen gaan op jaarbasis al snel een paar duizend euro meer betalen, uitgaande van een verbruik van 3.500 KWh en 1.500 kubieke meter aardgas. Dat is een directe aanslag op het vrij besteedbare inkomen van veel huishoudens.

Energieprijzen stijgen, vooral in Europa

Daarnaast zijn de boodschappen volgens cijfers van GfK in de laatste elf maanden 18,5% duurder geworden. Dat betekent in de praktijk dat men op jaarbasis gemiddeld €1.500 meer aan boodschappen kwijt is dan een jaar geleden. Tellen we daar alle andere vaste lasten bij op, dan is het de vraag of een paar procent meer loon genoeg is om het verlies aan koopkracht op te vangen. Volgens het Nibud heeft één op de drie huishoudens nu al problemen om het huishoudboekje in balans te houden. Dat betekent dat naast de laagste inkomens ook steeds meer middeninkomens in de problemen dreigen te komen. En dat voorspelt weinig goeds voor onze economie.

Minder koopkracht leidt tot recessie?

Zonder een verdere loonstijging is het onvermijdelijk dat onze koopkracht zal afnemen. En dat betekent dat meer mensen moeten bezuinigen op luxegoederen en diensten. En dan kan hoge inflatie op termijn vanzelf omslaan in deflatie, waarbij bepaalde producten en diensten goedkoper kunnen worden. Met extra loonsverhogingen kunnen we deze koopkrachtdaling verder uitstellen, maar niet voorkomen. Uiteindelijk krijgt iedereen te maken met torenhoge energieprijzen, waardoor een deel van onze koopkracht naar het buitenland zal verdwijnen.

De kans is groot dat de energiecrisis in Europa een recessie of mogelijk zelfs een depressie zal veroorzaken, zoals eerder al besproken in deze video van Holland Gold legt uit en in dit interview met Eric Mecking. Door hoge energieprijzen vloeit er meer koopkracht weg uit Europa richting energie-producerende landen als Rusland en Saoedi-Arabië. Dit effect zien we ook terug op de handelsbalans van de Eurozone. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne is deze omgeslagen van een overschot naar een tekort. Door hoge energieprijzen zal de welvaart in Europa dus afnemen. Hogere lonen zullen deze uitkomst niet structureel veranderen.

 

Holland Gold YouTubeKijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal

Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Joris Beemsterboer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.