Als belegger kun je veel geld verdienen door tegen de stroom in te zwemmen, maar het is ook mogelijk om op die manier veel geld te verliezen. Zo verloor een handelaar in twee weken tijd €20 miljoen met een shortpositie in Duitse staatsleningen. De Duitse 10-jaars rente lag eind april dicht bij de nul procent, maar zou daarna verder wegzakken tot -0,12%. De contracten die de handelaar op 28 april voor 25 cent per stuk had aangeboden moest hij deze week weer terugkopen tegen een veel hogere koers van 121 cent. Een verlies van bijna €20 miljoen.
Dit schrijnende voorbeeld staat niet op zichzelf, want de afgelopen jaren hebben waarschijnlijk veel meer handelaren hun vingers gebrand aan Duitse staatsleningen. Ondanks berichten over een kwakkelende economie blijft de rente namelijk dalen. Sinds het begin van dit jaar daalde de rente van 0,2% naar -0,12%, wat betekent dat de koers van de obligaties verder is toegenomen. Beleggers die speculeerden tegen een waardedaling hebben daar een hoge prijs voor betaald, zoals deze handelaar die in korte tijd miljoenen verloor.
Rente op Duitse staatsleningen blijft dalen (Bron: Bloomberg)
Er zijn verschillende redenen waarom de rente op Duitse staatsleningen daalt. De meest belangrijke is dat er een structureel tekort is aan schuldpapier met een hoge kredietstatus, waardoor beleggers bereid zijn een premie te betalen voor de meest kredietwaardige Duitse staatsleningen. Neemt de onzekerheid over de wereldeconomie toe, dan zullen meer beleggers vluchten in de veiligheid en liquiditeit van het Duitse schuldpapier.
Ten tweede wordt de markt ondersteund door de Europese Centrale Bank, die met haar opkoopprogramma miljarden aan obligaties uit de markt heeft gehaald. De centrale bank heeft ook miljarden aan Duitse staatsleningen opgekocht, waardoor de schaarste nog groter is geworden. Tot slot moet vermeld worden dat Duitsland de laatste jaren simpelweg minder geld uitgeeft. Het land heeft inmiddels een begrotingsoverschot, wat betekent dat er simpelweg minder nieuwe obligaties worden uitgeschreven.
Steeds meer staatsobligaties hebben weer een negatieve rente (Bron: Bloomberg)
Onzekerheid over het handelsconflict en oplopende geopolitieke spanningen zorgen voor een vlucht naar staatsleningen met de hoogste kredietstatus. Beleggers lenen hun geld liever uit aan de overheid, zelfs als dat betekent dat ze een negatief rendement behalen. Het is de omgekeerde wereld, maar wel een waar je als belegger mee moet zien te leven.
Speculeren tegen dit systeem is niet zonder risico, zeker als centrale banken klaar staan om de markt te ondersteunen. Daar kan ook obligatiebelegger Bill Gross over meepraten. In 2015 gaf hij het advies om short te gaan op Duitse 10-jaars leningen. Een kostbare vergissing, waar zijn beleggingsfonds veel geld op heeft verloren.
De lage rente is een uitdaging voor institutionele beleggers, die relatief veel niet renderende staatsobligaties op hun balans hebben staan. Door tegenvallende rendementen kunnen ze al jaren niet indexeren, waardoor de pensioenen niet meestijgen met de inflatie. Door de uitzonderlijk lage rente wordt het steeds interessanter om goud te kopen. Het edelmetaal kent geen tegenpartij risico en weet over de langere termijn haar koopkracht beter te bewaren dan geld.
Disclaimer: Holland Gold geeft geen beleggingsadvies en dit artikel moet dan ook niet als zodanig worden beschouwd. Resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst.