'Federal Reserve moet haar balans uitbreiden'

De Federal Reserve moet de komende maanden voor $250 miljard aan obligaties opkopen om de bankensector te ondersteunen. Dat schrijven Joseph Gagnon en Brian Sack, twee oud-medewerkers van de centrale bank, in een analyse voor het Peterson Institute for International Economics. Daarna moet de centrale bank obligaties blijven opkopen om de banken van voldoende reserves te voorzien. Deze maatregelen moeten voorkomen dat banken in liquiditeitsproblemen komen.

Vorige week opende de Amerikaanse centrale bank het noodloket voor banken, omdat de rente die banken elkaar in rekening brengen plotseling naar 10% was gestegen. Door een samenloop van omstandigheden ontstond er een gebrek aan liquiditeit, waardoor de prijs van geld omhoog schoot. De centrale bank besloot daarop liquiditeit beschikbaar te stellen aan banken, in ruil voor hoogwaardig onderpand als staatsobligaties en hypotheekleningen. Dit steunprogramma bleef de rest van de week actief en werd daarna zelfs verlengd tot 10 oktober. Ook werd het uitgebreid met 14-daagse leningen.

Federal Reserve verlengt steunprogramma tot 10 oktober (Bron: Federal Reserve)

'Federal Reserve moet balans uitbreiden'

De afgelopen jaren heeft de Amerikaanse centrale bank haar balans geleidelijk afgebouwd van $4,5 biljoen naar $3,8 biljoen. De centrale bank bracht obligaties en hypotheekleningen terug op de markt en haalde daarmee weer liquiditeit uit de markt. Het bleek een ietwat optimistische strategie, want banken zitten nu verlegen om reserves.

Om dit probleem te verhelpen zou de centrale bank een krachtig signaal moeten afgeven, zo oordelen de twee voormalig centraal bankiers. De Federal Reserve moet volgens hen de komende zes maanden voor $250 miljard aan schuldpapier van banken opkopen om de kans op een toekomstige liquiditeitscrisis te verkleinen. Cijfers van de centrale bank laten zien dat de omvang van het liquiditeitsprogramma vaak niet toereikend is.

De eerste grafiek hieronder laat zien voor welke bedragen banken liquiditeit hebben opgevraagd bij de Federal Reserve (blauw) en hoeveel ze uiteindelijk hebben gekregen (geel). Daar komen nog enkele tientallen miljarden bij voor de liquiditeitssteun met een looptijd van 14 dagen. De tweede grafiek laat zien dat het balanstotaal van de Federal Reserve hierdoor met bijna $100 miljard is toegenomen. Dat zijn de obligaties en hypotheekleningen die de centrale bank de afgelopen twee weken heeft opgekocht van banken.

De liquiditeitssteun van de Federal Reserve aan de bankensector begint zo steeds meer op 'quantitative easing' te lijken. Analisten van onder andere JP Morgan en Morgan Stanley houden daar al rekening mee. Het vooruitzicht van een nieuw opkoopprogramma zou wel eens een stimulans kunnen geven aan de goudkoers.

Meer vraag naar dan aanbod van liquiditeit bij het loket van de Federal Reserve (Bron: Federal Reserve)

Balanstotaal Federal Reserve en overtollige reserves banken (Bron: St. Louis Fed)