Fed heeft al $200 miljard aan obligaties opgekocht

De Federal Reserve heeft de afgelopen maand ruim $200 miljard aan schuldpapier aan haar balans toegevoegd. Dat blijkt uit een analyse van de nieuwste cijfers van de centrale bank. Daarmee heeft de Fed zes maanden aan 'tapering' ongedaan gemaakt, want het balanstotaal is met $3,96 biljoen weer terug op het niveau van maart.

Ook opvallend is dat banken regelmatig meer liquiditeit aanvragen dan het vastgestelde quotum van $75 miljard. Hieruit kunnen we concluderen dat de liquiditeitsproblemen in de bankensector meer structureel van aard zijn. Om de rente binnen de gewenste bandbreedte te houden moet de centrale bank structureel liquiditeit beschikbaar stellen. Dit kan een signaal zijn dat banken elkaar minder vertrouwen.

Noodliquiditeit

Halverwege september werd de markt opgeschrikt door een plotselinge stijging van de rente op de interbancaire leenmarkt. De rente waartegen banken elkaar voor korte termijn geld uitlenen steeg naar 10%, omdat de liquiditeit in de markt opdroogde. Dit werd uitgelegd als een tijdelijk probleem, omdat grote bedrijven geld van hun rekening haalden om belastingen te betalen. De Federal Reserve greep in door het noodloket voor banken te openen, waardoor de rente weer daalde.

Het liquiditeitsprobleem in de bankensector lijkt echter fundamenteel te zijn, want vier weken later staan de banken nog steeds in de rij voor het noodloket. Sterker nog, de laatste dagen is de vraag naar liquiditeit zelfs toegenomen. Dinsdag werd het quotum van $75 miljard al overschreden en op donderdag verstrekte de centrale bank bijna $30 miljard meer dan het vastgestelde quotum. Het is dus geen wonder dat de centrale bank deze noodfaciliteit langer openhoudt. Eerst werd deze verlengd tot oktober, niet veel later tot november en uiteindelijk zelfs tot januari volgend jaar.

Liquiditeitsoperaties van de Federal Reserve overschrijden regelmatig het quotum van $75 miljard (Bron: New York Fed)

Meer stimulering

Ook kondigde de centrale bank op 11 oktober een nieuw opkoopprogramma aan. De centrale bank besloot met ingang van 15 oktober voor $60 miljard per maand aan obligaties op te kopen. Dat staat los van de $200 miljard die ze reeds op haar balans heeft geparkeerd als gevolg van haar repo operaties. Opvallend genoeg werd daar in de media niet veel aandacht aan besteed, mogelijk omdat de gouverneur van de centrale bank zei dat we dit geen 'quantitative easing' mogen noemen. Dankzij dit opkoopprogramma zal het balanstotaal van de Fed de komende maanden met nog een paar honderd miljard toenemen. De verwachting is dat ze tot en met het tweede kwartaal van volgend jaar obligaties zal opkopen.

Balanstotaal Federal Reserve is sinds opening noodloket al met $200 miljard gestegen (Bron: St. Louis Fed)

De Fed heeft al meer dan $200 miljard opgekocht (Grafiek door @biancoresearch)