• Meer dan 50.000 tevreden klanten
  • AFM vergunning
  • Verzekerde en discrete levering

Actuele koersen (kg): Goud: €56,173 | Zilver: €669

1:00

Zoltan Pozsar: 'Rusland kan olie in goud afrekenen'

Datum 7 dec. 2022   Categorieën Categorieën: Economisch Nieuws, Beleggen in goud
Zoltan Pozsar: 'Rusland kan olie in goud afrekenen'

 

De eerstvolgende crisis op de financiële markten zal niet veroorzaakt worden door een tekort aan reserves in het banksysteem, maar door geopolitieke schokken in de energiemarkt. Dat schrijft kredietanalist Zoltan Pozsar van Credit Suisse in een nieuwe analyse. Hij verwacht dat banken niet in de problemen zullen komen door een tekort aan reserves, maar eerder door ongedekte posities in bijvoorbeeld edelmetalen. Bijvoorbeeld in een scenario waarin Rusland besluit olie in goud af te rekenen. Wat verwacht Pozsar?

Bankreserves

Pozsar legt in zijn analyse uit dat het banksysteem momenteel overspoeld is met reserves, waardoor een crisis in de repomarkt zoals in september 2019 veel minder waarschijnlijk is. Centrale banken verkleinden hun balans door reserves uit het banksysteem te halen, waardoor deze op een gegeven moment onder een kritieke grens daalden. Die kritieke grens is volgens Pozsar nog lang niet bereikt, omdat banken momenteel iedere dag meer dan $2 biljoen aan overtollige reserves parkeren bij de Reverse Repo Facility (RRP) van de Amerikaanse centrale bank. Dit zijn reserves die de markt momenteel dus niet nodig heeft en die de centrale bank zonder problemen uit het banksysteem kan halen.

In de aanloop naar de crisis op de repomarkt in 2019 kregen banken te maken met een uitstroom van banktegoeden, omdat bedrijven belastingen moesten betalen en de overheid tegelijkertijd geld uit de markt haalde met de uitgifte van een groot aantal nieuwe staatsleningen. In combinatie met het lage niveau van de reserves in het banksysteem leidde dat volgens kredietanalist Pozsar tot problemen op de repomarkt. Banken hadden niet genoeg reserves om aan elkaar uit te lenen, waardoor de Amerikaanse centrale bank moest ingrijpen door extra reserves in het banksysteem te injecteren.

Nieuwe oliecrisis?

In een financiële crisis kunnen centrale banken ingrijpen door liquiditeit te verschaffen, maar in een geopolitiek conflict is hun gereedschapskist zeer beperkt. Centrale banken kunnen dan wel wel geld bijdrukken, maar geen grondstoffen als olie of graan. Of zoals ECB-president Christine Lagarde in februari 2022 zei: "Met monetair beleid kunnen we geen pijpleidingen vullen met gas, achterstanden in havens wegwerken of meer vrachtwagenchauffeurs opleiden."

En dat maakt de huidige geopolitieke crisis zo riskant, want daar gelden andere spelregels en voert machtspolitiek de boventoon. Pozsar noemt als voorbeeld de oliemarkt, waar het aanbod gecontroleerd wordt door een handvol spelers. De Verenigde Staten hebben hun strategische oliereserves dit jaar gebruikt om Westerse economieën te ondersteunen en de olieprijs te verlagen, maar dat kunnen ze niet blijven doen. Met nog maar 400 miljoen vaten in de reserves, het laagste niveau sinds de jaren '80, moeten de VS op een gegeven moment hun voorraden weer aanvullen of de export naar bijvoorbeeld Europa terugschroeven.

De krapte op de oliemarkt wordt momenteel zorgvuldig gecontroleerd door de OPEC+, het oliekartel waar ook Rusland aan deelneemt. De olieproducerende landen binnen dit kartel besloten begin oktober de productie met 2 miljoen vaten per dag te verlagen om de daling van de olieprijs af te remmen. Tot ongenoegen van de Verenigde Staten, die een lagere prijs willen om de economie te ondersteunen en de strategische voorraden weer aan te vullen.

Sancties

Deze impasse op de oliemarkt kan volgens Pozsar een nieuwe wending krijgen als gevolg van Westerse sancties, zoals het prijsplafond en het importverbod voor Russische olie. Daardoor is Poetin min of meer gedwongen het elders te verkopen, omdat hij uit principe geen olie beneden de marktprijs wil verkopen aan Westerse landen. Wat hij ook niet zal willen is dat Russische olie via andere landen uiteindelijk terechtkomt in de strategische oliereserves van de Verenigde Staten.

Wat kan Poetin doen om zijn positie te versterken? Rusland kan de olieproductie verlagen om de krapte op de wereldwijde oliemarkt wat te vergroten en de olieprijs op te drijven, met het risico dat andere olieproducerende landen besluiten hun productie op te schroeven, daarmee marktaandeel van Rusland overnemen en de prijs weer te laten dalen. Het is een optie, maar dat vereist coördinatie en overeenstemming binnen de OPEC+.

Olie voor goud?

Volgens Pozsar kan Rusland ook nog een andere en meer gewaagde strategie kiezen, namelijk door olie in goud af te rekenen. Poetin kan besluiten olie voor minder dan het prijsplafond van $60 per vat aan te bieden, op voorwaarde dat de betaling wordt voldaan in fysiek goud: een gram goud ($57) voor een vat olie. Of zelfs twee vaten olie voor een gram goud, om het nog aantrekkelijker te maken om daarmee te betalen.

Wat zal er dan gebeuren? Landen die olie uit Rusland willen importeren zullen eerst goud kopen, om vervolgens daarmee de olie af te rekenen. Daarmee kan Rusland de Amerikaanse dollar in feite devalueren ten opzichte van olie. De goudprijs zal aanzienlijk stijgen door de wereldwijd toegenomen vraag. De prijs kan mogelijk zelfs verdubbelen van $1.800 naar $3.600 per troy ounce, want wie kan er niet zonder olie?

Het klinkt misschien als een onwaarschijnlijk scenario, omdat het edelmetaal al decennia lang geen actieve functie meer vervult in het internationale betalingsverkeer. Dat gebeurde voor het laatst op grote schaal tijdens de Tweede Wereldoorlog in Europa, toen Zwitserland als knooppunt fungeerde voor goudtransacties tussen landen. Nu liggen de goudvoorraden alleen maar stof te happen. Centrale banken kopen weliswaar veel goud, maar doen er verder niets mee. Alle internationale betalingen gaan in dollars, euro's en andere valuta.

Economische oorlog

Maar zitten we nu niet weer in een soort economische oorlog, waarin Rusland en de Westerse wereld lijnrecht tegenover elkaar staan? Westerse landen hebben eerder dit jaar de valutareserves van Rusland bevroren en overwegen deze nu zelfs in beslag te nemen en aan Oekraïne te geven. Poetin kwam in reactie op het bevriezen van Russische tegoeden met de eis dat gas in roebels afgerekend moest worden, waardoor de waarde van de roebel steeg en die van de euro daalde. Nu komt de Westerse wereld met sancties op Russische olie, waardoor Rusland haar olie naar Azië exporteert. Dit zal niet de laatste stap zijn geweest.

In dit geopolitieke en economische schaakspel kan ook goud op een dag een rol gaan spelen. Met alle gevolgen van dien voor beleggers en banken die alleen goud op papier bezitten of hun positie hebben afgedekt met papieren claims op goud, zoals termijncontracten of opties. Daarom verdient het altijd de voorkeur om fysiek goud te hebben. Dat geldt niet alleen voor centrale banken, maar ook voor beleggers en spaarders.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

Holland Gold YouTubeKijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal

Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Joris Beemsterboer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.