Een recent werkdocument van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) analyseert meer dan 100 inflatieschokken uit 56 landen sinds de jaren '70, en concludeert dat het beteugelen van inflatie mogelijk complexer en langduriger is dan over het algemeen wordt verwacht. Het onderzoek van het IMF toont aan dat in slechts 60% van de onderzochte gevallen van inflatie, deze binnen vijf jaar kon worden bedwongen, waarbij het gemiddeld meer dan drie jaar duurde om dit succesvol te doen. Vooral in de gevallen waar de inflatie niet werd opgelost, was er sprake van te snelle beleidsversoepelingen, wat initieel leidde tot een daling van de inflatie, maar later tot stagnatie of zelfs versnelling.
Landen die erin slaagden de inflatie effectief aan te pakken, voerden consistent een streng monetair beleid, hadden een lagere nominale loongroei en ervoeren minder depreciatie van hun valuta. Hoewel deze maatregelen leidden tot productieverliezen op korte termijn, waren er op een termijn van vijf jaar geen significante verliezen in werkgelegenheid of reële lonen te zien. Dit benadrukt het belang van een geloofwaardig beleid en stabiliteit op macro-economisch vlak.
De bevindingen suggereren dat voortijdige en ondoordachte beleidsaanpassingen kunnen leiden tot langdurige en persistente inflatieproblemen, en dat een zorgvuldig en consistent beleid essentieel is om inflatie succesvol te beteugelen, zonder grote negatieve impact op de economie.
Inflatie blijft met name persistent na schokken in de handelsbalans, zoals een plotselinge stijging van energie- of voedselprijzen. Van de 111 door het IMF bekeken situaties keerden slechts 12 binnen een jaar terug naar de niveaus van vóór de schok, meestal door significante economische schokken zoals de financiële crisis van 2007-08. In 47 gevallen was de inflatie zelfs na vijf jaar nog niet genormaliseerd. Deze persistentie benadrukt de complexiteit in het beheren van inflatie en de potentiële risico’s van beleidsfouten.
Monetair beleid wordt gezien als een cruciale factor bij het aanpakken van inflatie. Landen die succesvol waren in het beteugelen van inflatie, hanteerden over het algemeen hogere rentetarieven, onafhankelijk van wat de inflatie veroorzaakte. Er was een statistisch significant en groot verschil in beleidsaanscherping tussen landen die de inflatie wel en niet onder controle kregen.
Landen waarin de inflatie werd bedwongen, hebben hun effectieve reële korte termijnrente met circa 1 procentpunt verhoogd ten opzichte van de stand van zaken voor de economische schok. Daarentegen was de reële rente in landen die er niet in slaagden de inflatie aan te pakken, gemiddeld 4,5 procentpunten lager.
Landen die succesvol waren in het beheersen van inflatie hadden gemeen dat zij consistent en langdurig een streng monetair beleid en beperkend fiscaal beleid voerden. Deze landen slaagden er ook in hun valutawaarde stabiel te houden of de devaluatie ervan te beperken en kenden een gematigde loongroei, in tegenstelling tot landen waar de loongroei versnelde en waar men de inflatie niet onder controle kreeg.
Een opvallende bevinding is dat het fors aanscherpen van monetair en/of fiscaal beleid niet per se resulteerde in verminderde groei of een toename in werkloosheid over een periode van vijf jaar. Er was geen significant verschil waarneembaar in de groeiresultaten tussen landen die wel en niet slaagden in het controleren van de inflatie. Echter, over het algemeen deden inflatieschokken de economische groei afnemen en de werkloosheid toenemen.
Het IMF-werkdocument verschaft historische inzichten, maar het leggen van verbanden met de huidige economische situatie is complex. Een aanzienlijk deel van de bestudeerde gevallen kwam voort uit de oliecrisis van 1973-79, waarbij energie als een kerncomponent van inflatie werd belicht. De recente inflatieontwikkelingen zijn echter meer gevarieerd, met initiële aanjagers zoals supply chain verstoringen vanwege de pandemie en veranderingen in consumentenvraag in de post-pandemische fase. Dit bemoeilijkt het trekken van directe parallellen met de historische gevallen.
In het huidige diverse economische klimaat blijven de inzichten van het document relevant. Ze onderstrepen het belang van strikt en stabiel monetair beleid bij het adresseren van inflatieschokken, zonder aanzienlijke negatieve impact op de werkgelegenheid en groei. Dit benadrukt de noodzaak van zorgvuldig en consistent beleid om effectief door de huidige economische onzekerheden te navigeren.
Het IMF-document belicht de uitdagingen van inflatiebeheer en de cruciale rol van stabiel monetair beleid in het bestrijden van inflatie, zonder substantiële nadelige gevolgen voor groei en werkgelegenheid. Deze observaties zijn van betekenis in de huidige fluctuerende economische context, en wijzen op de behoefte aan nauwkeurig afgestemde en volgehouden beleidsmaatregelen om efficiënt door de prevalente economische volatiliteiten te manoeuvreren.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Joris Beemsterboer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.
Bron: Financial Times