Ursula von der Leyen wil een veel grotere EU-begroting, maar dat geld moet ergens vandaan komen. Macron zoekt daarom naar nieuwe inkomsten voor Brussel, maar waarom wil hij niet gewoon bezuinigen op Ursula’s begroting of Frankrijk meer laten betalen? Uiteindelijk zal de rekening ook bij u terechtkomen als zijn plannen doorgang vinden.
Emmanuel Macron heeft zijn regering opgedragen nieuwe belastingen te vinden, maar deze keer moeten die niet alleen op het Franse bordje terechtkomen. Vorig jaar las u al dat Ursula von der Leyen de EU-begroting wil verhogen van €1,2 biljoen naar €2 biljoen. Maar dat geld moet natuurlijk ergens vandaan komen.
Macron in 2019 (bron: Unesco)
Macron kijkt nu naar nieuwe EU-brede belastingen om te voorkomen dat Parijs zelf meer geld naar Brussel moet overmaken. Het geld moet niet komen uit hogere bijdragen van nationale regeringen, maar uit nieuwe heffingen waarmee Brussel zelf inkomsten kan ophalen. Volgens Politico zou Frankrijk vooral kijken naar heffingen op buitenlandse bedrijven, omdat dit mogelijk wel op unanieme steun van de 27 lidstaten kan rekenen.
Er lag namelijk al een voorstel van de Europese Commissie voor een pakket aan nieuwe inkomstenbronnen, maar de EU-regeringen slaagden er niet in daarover overeenstemming te bereiken. In dit belastingpakket zaten onder meer heffingen op CO2-import, CO2-uitstoot, elektronisch afval, tabaksinkomsten en bedrijfswinsten. Volgens tegenstanders zouden deze maatregelen bepaalde binnenlandse industrieën onevenredig hard raken.
Het is overigens naïef om te denken dat een belasting op buitenlandse bedrijven u niet zal raken. Het geld moet ergens vandaan komen, dus het ligt voor de hand dat buitenlandse producten en diensten duurder worden als deze nieuwe heffingen er komen. Zo speelde Air France-KLM een rol bij het idee om buitenlandse luchtvaartmaatschappijen strengere klimaatverplichtingen op te leggen. In de praktijk zou dat buitenlandse concurrenten minder concurrerend (duurder) kunnen maken.
Een goed voorbeeld is de nieuwe EU-brede invoerheffing die vanaf woensdag geldt voor goedkope online bestellingen van buiten de EU. Vanaf 1 juli schrapt Brussel de douanevrijstelling voor pakketjes met een waarde van minder dan €150 en komt er een vaste heffing van €3 per artikel. Officieel moet deze maatregel een einde maken aan het marktverstorende voordeel dat Chinese platforms als SHEIN, Temu en AliExpress zouden hebben ten opzichte van Europese retailers.
In de praktijk betekent het vaak dat de consument grotendeels de rekening krijgt gepresenteerd omdat bedrijven de extra heffingen door kunnen berekenen in de prijs. Wat eerst als voordelige aankoop binnenkwam, wordt straks via Brussel duurder gemaakt en dat wordt vervolgens aan u verkocht als het betalen van de “werkelijke prijs”.
Ik hoor u denken: misschien moeten ze de begroting gewoon niet verhogen, dan is het probleem opgelost. Maar zo denkt het machtige Frankrijk niet. Parijs heeft juist veel baat bij een grote EU-begroting, omdat het land veel landbouwsubsidies ontvangt. Bezuinigen op de EU-begroting zou voor Frankrijk dus ook betekenen dat er gesneden kan worden in geldstromen waar het zelf van profiteert.
Het verzet tegen een hogere EU-begroting komt natuurlijk vooral van nettobetalers als Duitsland, Zweden, Oostenrijk en Nederland. Zij moeten de rekening immers grotendeels betalen. Zelfs de eurofiele minister-president Rob Jetten ging niet direct akkoord met het voorstel. Het kabinet noemde een verhoging van de EU-meerjarenbegroting eerder “onacceptabel”.
Duitsland stelde deze week voor om de zevenjarige EU-begroting met €400 miljard te verlagen. EU-begrotingscommissaris Piotr Serafin waarschuwde vervolgens dat zulke forse bezuinigingen juist de prioriteiten van de zuinige lidstaten kunnen raken. Volgens hem worden nieuwe uitgaven aan defensie en concurrentiekracht dan waarschijnlijk als eerste geschrapt.
De Franse regering speelt dus een slim spel. Het doel is te voorkomen dat Parijs moet kiezen tussen meer betalen aan de EU-begroting of accepteren dat er wordt gesneden in landbouwsubsidies, waardoor Frankrijk zelf minder geld uit Brussel zou ontvangen.
Vaste lezers weten dat de Franse overheid financieel klem zit. Het land kampt met een hoge staatsschuld en begrotingstekorten die het maar niet omlaag lijkt te krijgen. Eerder dit jaar steeg de Franse staatsschuld tot boven de €3,5 biljoen, 117,5% van het bbp. Ter vergelijking: de Nederlandse staatsschuld bedroeg eind 2025 44,4% van het bbp.
Er lijkt binnen Frankrijk geen normale politieke oplossing meer mogelijk, waardoor Parijs naar Brussel kijkt. Frankrijk moet hervormen maar kan het niet, en de Europese consument gaat er de rekening voor betalen als de Franse plannen succesvol zijn.
De Franse minister van Financiën Roland Lescure zegt nu dat hij het begrotingstekort wil terugbrengen naar 5% van het bbp. Dat is nog altijd veel te hoog. Bovendien is het maar zeer de vraag of hij zal slagen waar zovelen voor hem faalden. Hij lijkt ook vooral zijn hoop uit te spreken op een soort magische economische groei, maar dat lijkt zeer onwaarschijnlijk.
ING stelde deze week dat de industrie, de belangrijkste motor van de Franse groei, aan kracht verliest. Zo daalde de productie van voertuigen in mei met 4,7% op maandbasis en lag deze 7,2% lager dan een jaar eerder. “De Franse groei mist een duidelijke motor”, aldus ING. De bank verwacht voor dit jaar een groei van slechts 0,4%, gevolgd door 0,9% in 2027.
Volgens de nieuwe Eurobarometer verwacht bijna een op de drie Europeanen dat hun levensstandaard zal dalen. In Frankrijk verwacht zelfs 44% van de respondenten dat hun situatie zal verslechteren, het hoogste percentage binnen de hele EU.
In Parijs vreest men de opkomst van het eurosceptische Rassemblement National van Marine Le Pen. Als Frankrijk meer geld aan Brussel moet afdragen, zou dat koren op de molen zijn van haar partij. Het Rassemblement National staat momenteel aan kop in de peilingen voor de presidentsverkiezingen van april 2027.
Marine Le Pen (bron: European Parliament)
Marine Le Pen dreigt mogelijk te worden uitgesloten van deelname aan de presidentsverkiezingen van 2027. Volgende week moet in hoger beroep blijken of zij kandidaat kan blijven. Maar ook haar mogelijke vervanger Jordan Bardella, die eerder aangaf macht vanuit Brussel terug te willen halen naar Parijs, lijkt niet veilig te zijn. Naar hem loopt inmiddels een onderzoek naar mogelijk misbruik van EU-gelden. Rassemblement National spreekt zelf van politiek gemotiveerde vervolging en verwijt Europese aanklagers dat zij de partij bewust proberen te beschadigen.
Macron wil dus nieuwe EU-belastingen omdat Parijs financieel klem zit en tegelijk geen afstand wil doen van de voordelen van een grote EU-begroting. Zelf meer geld afdragen aan Brussel is politiek riskant, zeker nu Rassemblement National hoog in de peilingen staat, veel Fransen somber zijn over hun toekomst en de begrotingsruimte er simpelweg niet is. Bezuinigen op de EU-begroting is voor Frankrijk ook onaantrekkelijk, omdat dan gesneden kan worden in landbouwsubsidies en andere geldstromen waar het land zelf van profiteert. Daarom zoekt Macron naar nieuwe EU-brede belastingen waarmee Brussel rechtstreeks geld kan ophalen. Als de Franse plannen doorgaan, gaat u uiteindelijk de prijs betalen.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.