ECB overweegt nieuw opkoopprogramma?

 

De ECB overweegt een nieuw opkoopprogramma om onrust op de obligatiemarkt te voorkomen, zo meldt Bloomberg. Dit nieuwe programma moet niet alleen het reguliere opkoopprogramma, maar ook het Pandemic Emergency Purchase Programme (PEPP) vervangen. Dat laatste steunprogramma werd tijdens de coronacrisis opgestart, maar loopt begin volgend jaar af. Om te voorkomen dat de rente op staatsobligaties daarna opnieuw omhoog schiet wil de centrale bank een nieuw programma achter de hand houden.

De Europese Centrale Bank voegt al sinds 2015 staatsobligaties aan haar balans toe. Sindsdien heeft ze al meer dan €3,2 biljoen aan schuldpapier opgekocht. In eerste instantie kocht de centrale bank staatsobligaties volgens een vaste verdeelsleutel. De steunaankopen liepen in gelijke verhouding met de omvang van de verschillende economieën om de marktneutraliteit te bewaken.

Coronacrisis

Dat veranderde allemaal met de uitbraak van de coronapandemie begin vorig jaar. De ECB kondigde toen een nieuw opkoopprogramma aan, waarmee ze afstapte van de vaste verdeelsleutel. Sindsdien koopt de centrale bank niet alleen veel meer staatsobligaties, maar naar verhouding ook veel meer van de zuidelijke eurolanden. Daardoor zijn de renteverschillen tussen eurolanden sindsdien verder gedaald.

Renteverschil tussen Duitsland en Italië is sinds coronacrisis verder gedaald

Het nieuwe opkoopprogramma zou ook geen vaste verdeelsleutel kennen, waardoor de centrale bank meer ruimte krijgt om specifieke landen te ondersteunen. Dat ligt politiek gevoelig, omdat het de markt zou verstoren. De centrale bank zou op die manier het rentesignaal uitschakelen, dat normaal gesproken indicatief is voor het risico. Op het moment van schrijven is het renteverschil tussen obligaties van Duitsland en Italië ongeveer 107 basispunten. Dat is nog steeds relatief weinig, maar wel meer dan in de jaren voor de kredietcrisis.

Inflatie

De laatste weken is de rente op staatsobligaties verder gestegen, zowel in de Verenigde Staten als in Europa. Beleggers vragen vanwege de aanhoudend hoge inflatie een hogere rentevergoeding. De prijzen zijn de afgelopen tien jaar aan beide kanten van de oceaan namelijk niet meer zo hard gestegen als nu. Volgens centrale banken is de hoge inflatie een tijdelijk fenomeen, maar daar zijn niet alle beleggers van overtuigd.

Centrale banken zitten momenteel in een lastige situatie. De inflatie ligt zowel in de VS als in Europa al enige tijd ruim boven de doelstelling. Normaal gesproken zou dat reden zijn om het monetaire beleid te verkrappen en de rente te verhogen, maar daar zijn nog geen aanwijzingen van. Blijft de inflatie langer op dit hoge niveau, dan is dat gunstig voor goud. Bij een hoge inflatie daalt het reële rendement op obligaties, waardoor het edelmetaal weer een aantrekkelijker alternatief wordt.

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines