Kunnen virtuele munten contant geld vervangen?

Virtuele munten als de Bitcoin zijn geen oplossing voor de cashloze samenleving, maar kunnen wel het begin zijn van een evolutie binnen ons geldsysteem. Dat schreef ECB-bestuurslid Benoît Cœuré onlangs in een ingezonden stuk voor de Financial Times. Hij loopt daarmee vooruit op een speciale bijeenkomst van de G20 die volgende week in Argentinië wordt gehouden en die geheel in het teken zal staan van virtuele munten en de blockchain.

Volgens het bestuurslid van de ECB zijn de huidige virtuele munten een slechte imitatie van geld, omdat ze nauwelijks gebruikt worden in het betalingsverkeer en omdat ze door de grote koersfluctuaties ook niet als rekeneenheid of betrouwbaar spaarmiddel gebruikt kunnen worden. Desondanks houdt de technologie de gemoederen bezig, omdat virtuele munten in de toekomst wel gebruikt zouden kunnen worden om contant geld te vervangen.

Van contant geld naar virtuele munten?

Tot op de dag van vandaag is contant geld nog steeds een zeer populair betaalmiddel, maar dat zal niet voor eeuwig zo blijven. Nieuw onderzoek van de Bank for International Settlements (BIS) laat namelijk zien dat het aantal elektronische betalingen sinds de eeuwwisseling verdubbeld is en dat steeds meer mensen bankpasjes, internetbankieren en mobiele telefoons gebruiken om betalingen te doen.

De verwachting is dat de populariteit van dit soort elektronische betaalmiddelen de komende jaren verder zal toenemen, omdat de technologie gebruiksvriendelijker wordt en de kosten voor elektronisch betalingsverkeer dalen. In sommige landen zijn zelfs plannen om geheel over te stappen op elektronisch betalingsverkeer en contant geld af te schaffen.

Dit vooruitzicht van een 'cashloze samenleving' brengt nieuwe uitdagingen met zich mee voor centrale banken. Kunnen zij het betalingsverkeer wel volledig overlaten aan commerciële banken? Of moeten ze een elektronisch alternatief gaan aanbieden in de vorm van een eigen virtuele munt? Deze week bracht de BIS een nieuw rapport uit over deze zogeheten 'central bank digital currencies' (CBDC), die op termijn de vertrouwde munten en bankbiljetten zouden kunnen vervangen.

Central bank digital currencies

Volgens Benoît Cœuré zijn dit soort virtuele munten uitgegeven door centrale banken het overwegen waard, maar is het nog te vroeg om daar stappen in te ondernemen. Hij merkt op dat het goed is om een alternatieve vorm van geld achter de hand te hebben, om te voorkomen dat het vertrouwen in geld volledig afhankelijk wordt van de betaalsystemen van een aantal commerciële bedrijven. Wel moet een door de centrale bank uitgegeven virtuele munt volgens hem minder anoniem zijn dan contant geld, om illegaal gebruikt tegen te gaan.

Het feit dat ook de G20 het onderwerp van virtuele munten op de agenda heeft staan maakt duidelijk dat ook overheden en centrale banken zich hier serieus mee bezig houden. In de media gaat het meestal over het verbieden of reguleren van virtuele munten, maar het is natuurlijk ook mogelijk dat centrale banken zelf met deze technologie aan de slag gaan. Een door de centrale bank uitgegeven cryptomunt zou in de toekomst als vervanger gepresenteerd kunnen worden voor contant geld.