Nederlands
NL
We kunnen deze week niet om de Amerikaanse midterms heen en de impact ervan op de financiële markten. In eerste instantie volgde een opluchtingsrally bij zowat alle activa, maar intussen hebben de grote aandelenindexen vrijwel alle winst weer moeten prijsgeven. Daarbij werden met name de AI-gerelateerde aandelen en ook de chipaandelen het hardst getroffen.
Specifiek voor goud (en ook zilver) werden de klassieke correlaties weer in ere hersteld. Dat was, zoals we eerder al beschreven, eind vorige maand niet het geval. Toen bleven de edelmetaalprijzen dalen ondanks een lagere langetermijnrente en een goedkopere dollar. Dat was na de tussentijdse verkiezingen niet zo. De overwinning van de Democraten zorgde voor een verdere daling van de langetermijnrente en de dollar, maar dit leidde in een eerste reactie wel tot hogere prijzen bij goud en zilver.
Grafiek: US 10y yield op 12 maanden (Bron: Stockcharts.com)
Een mogelijke verklaring is dat er in aanloop naar de verkiezingen wat geld van tafel werd gehaald in anticipatie op een scenario waarbij de uitslag zou worden betwist. Dit zou tot een langere periode van onzekerheid kunnen leiden, maar zover kwam het uiteindelijk niet. Toen de resultaten vrij snel door president Trump werden erkend, verdween deze onzekerheid.
De volatiliteit blijft echter hoog en als liquide activa blijven de edelmetalen kwetsbaar bij eventuele gedwongen verkopen en margin calls.
Willen de Republikeinen revanche nemen voor hun nederlaag en in 2028 weer de president leveren, dan is de eerste voorwaarde dat de oorlogsretoriek moet verdwijnen. Als de midterms ook maar één ding hebben duidelijk gemaakt, dan is het namelijk dat Joe Sixpack het helemaal heeft gehad met de oorlog in Iran en de bijhorende hoge energieprijzen.
Max Layton, hoofd van de afdeling Commodities Research bij Citi, stelt tussen nu en drie maanden een goudprijs van 4500 dollar per troy ounce voorop. Die moet binnen 6 tot 12 maanden oplopen naar 5000 dollar. Citi verbindt wel een dubbele voorwaarde aan deze voorspelling: de Straat van Hormuz moet weer open zijn en ook de vijandelijkheden tussen de Houthi’s in Jemen en Saoedi-Arabië moeten worden beëindigd.
Dit zou leiden tot lagere olieprijzen en bijgevolg een lagere inflatie, wat volgens Layton aan de Federal Reserve de ruimte geeft om de rente te verlagen in plaats van te verhogen. Een lagere rente zou dan op haar beurt de investeringsvraag naar goud moeten doen toenemen.
Tot nog toe is er van een lager tempo van de prijsstijgingen nog geen sprake. Dit bleek weer uit de voorlopige inflatiecijfers van oktober in de eurozone. Een schatting van Eurostat gaf een inflatiecijfer van 4% weer tegenover nog 3,8% in september. Op maandbasis bedroeg de klim 0,4%. Energie, die instaat voor 9% van de prijskorf, was met een prijsstijging van 20,8% veruit de belangrijkste aanjager van de inflatie.
De kerninflatie, exclusief voeding, alcohol en energie, bleef met 2,5% op jaarbasis ongewijzigd tegenover september. Met 3,7% ligt de inflatie in Nederland lichtjes onder het gemiddelde van de eurozone. Toch was er een stijging ten opzichte van september, toen de inflatie op 3,4% lag. België is binnen het Europese clubje een bijzonder slechte leerling met een inflatie van 5,3%.
In de Verenigde Staten worden de inflatiecijfers voor oktober op 10 november gepubliceerd. Deze worden wellicht bepalend voor het laatste rentebesluit dat de Federal Reserve dit jaar zal nemen op 9 december. Op dit moment verwacht 73% een renteverhoging met 25 basispunten (0,25%) terwijl 27% op een status quo rekent.
De Bank of England verhoogde donderdag de beleidsrente met 25 basispunten naar 4%. Het was de eerste verhoging in drie jaar. Eerder deden de ECB en de Fed al hetzelfde. Gouverneur Bailey verwees naar de hogere energiekosten als verklaring. Al is het onduidelijk hoe een renteverhoging veel zoden aan de dijk zet indien het inflatieprobleem aan de aanbodzijde zit en niet aan de vraagzijde. De inflatie in het Verenigd Koninkrijk bedraagt momenteel 3,5%. De BoE ziet deze tegen medio 2027 oplopen naar bijna 5% indien de hogere energiekosten verder doorsijpelen naar de prijzen van goederen en diensten.
Uit het Gold Demand Trends Report van de World Gold Council kwam een opmerkelijke tweedeling naar voren. In het derde kwartaal daalde de vraag naar juwelen, munten en staven, maar die achteruitgang werd nagenoeg helemaal gecompenseerd door de centrale banken en deels ook door positieve ETF-stromen. Per saldo lag de totale vraag met 1.369 ton 1% lager dan in dezelfde periode een jaar eerder. Na 3 kwartalen in 2026 bedraagt deze 3.881 ton, een fractie onder het record van vorig jaar (3.884 ton).
Grafiek: Wereldwijde goudvraag in de eerste drie kwartalen, in ton en miljard dollar (Bron: World Gold Council)
Nominaal was er in het derde kwartaal wel een nieuw record met een totale waarde van 566 miljard dollar. Dat komt omdat de gemiddelde goudprijs met 4.262 dollar per troy ounce 23% hoger lag dan in dezelfde periode vorig jaar. Merk op dat de jaar-op-jaarvergelijkingen de komende kwartalen nadeliger zullen uitvallen. Dat komt omdat de goudprijs in het vierde kwartaal van 2025 en het eerste kwartaal van 2026 fors is gestegen.
De vraag naar staven en munten kwam uit op 268 ton, 19% lager dan een jaar eerder en het laagste cijfer in 4 jaar. De juwelenconsumptie volgde eenzelfde trend met een daling van 17% naar 313 ton. Dit is het laagste cijfer voor een derde kwartaal sinds de WGC de prijsreeksen bijhoudt. In nominale termen lag de waarde van de gekochte juwelen met 43 miljard dollar wel 2% hoger dan een jaar eerder. De retailvraag is traditioneel heel prijsgevoelig en is ook afhankelijk van de evolutie van het algemene prijspeil en dus ook het spaarvermogen.
Dat laatste is helemaal niet van toepassing op de centrale banken. Zij zijn een stabiele vraagfactor waarbij het aandeel van overheidsobligaties in de reserves al jaren daalt ten nadele van goud. De centrale banken kochten tussen juli en september gezamenlijk 321 ton goud, 42% meer dan een jaar eerder. Met name China en Polen toonden zich dit jaar al bijzonder actief. Na 3 kwartalen in 2026 bedraagt de totale vraag 675 ton of 6% meer dan vorig jaar.
De WGC verwacht dat de totale vraag dit jaar minstens op hetzelfde niveau als in 2025 zal uitkomen. Toen kochten de centrale banken gezamenlijk 863 ton goud. Belangrijke kanttekening bij de cijfers van centrale banken is dat het slechts voor een deel om gerapporteerde aankopen gaat. Niet alle centrale banken geven wijzigingen in hun voorraden mee. De WGC maakt een schatting van de niet-gerapporteerde transacties en rapporteert deze als Over-the-Counter (OTC)-transacties. Wanneer centrale banken later wel (met vertraging) rapporteren, kan het gebeuren dat de WGC de oorspronkelijke cijfers moet bijstellen. Dit gebeurde recent nog met de cijfers van het eerste kwartaal.
Een andere interessante vaststelling in het rapport is dat er al vier jaar een negatieve correlatie is van -0,7 tussen de evolutie van de goudprijs en de goudaankopen van de centrale banken (in volumetermen). Anders gesteld, bij hogere prijzen kopen ze minder goud, maar bij lagere prijzen net meer.
Grafiek: Maandelijkse ETF-stromen per regio in miljard dollar, afgezet tegen de goudprijs (Bron: World Gold Council)
De ETF-stromen waren in het derde kwartaal weer positief met 211 ton, goed voor 31 miljard dollar. In het tweede kwartaal was er nog een uitstroom van 47 ton. De WGC definieert investeringsvraag als de som van staven en munten en fysieke goud-ETF’s. Deze daalde in het derde kwartaal met 14%. Een eerdere schatting van een investeringsvraag van 400 ton in 2026 werd verlaagd naar 200 ton. Er valt echter ook iets voor te zeggen om de juwelenconsumptie mee in de categorie investeringsvraag op te nemen. De WGC beschouwt deze als decoratief, maar met name in Azië worden juwelen ook vaak gekocht om de koopkracht te behouden.
