9.3
9.001 reviews
Nederlands
NL
Door zorgen over oplopende begrotingstekorten en overheidsschulden keerde deze maand de debasement trade terug en schoot de goudprijs omhoog. In Frankrijk kwam een prominente presidentskandidaat zelfs met het plan om schuldpapier te ‘verbranden’ en zo de enorme schuldenberg te verkleinen.
Afgelopen maand schoten de koersen van onder meer goud, zilver en bitcoin omhoog. Sinds begin augustus is de goudprijs in euro’s met ruim 12 procent gestegen. In de nieuwe Holland Gold Maandupdate wees Paul Buitink het afnemende vertrouwen in de financierbaarheid van de enorme overheidsschulden aan als belangrijkste verklaring: “Het heeft allemaal te maken met de schuldpositie van de VS, maar ook met die van andere landen.”
Westerse overheden krijgen hun begrotingstekorten maar niet onder controle, waardoor de schuldquote blijft stijgen. Volgens Paul keert inmiddels de marktdiscipline terug: beleggers op de obligatiemarkt worden wakker en beseffen dat dit pad tot schuldonhoudbaarheid zal leiden. Ze verkopen staatsobligaties of eisen een hogere rentevergoeding, waardoor de rentelasten van deze overheden verder oplopen.
De oplopende rentelasten vergroten de druk op overheden en centrale banken om de lange rente naar beneden te krijgen. Paul verwacht dat centrale banken uiteindelijk de geldprinter weer aanzetten en opnieuw staatsobligaties zullen opkopen met nieuw gecreëerd geld, oftewel quantitative easing (QE): “Uiteindelijk leidt alles maar naar één weg en dat is de weg van QE … Dit soort rentes zijn gewoon niet houdbaar.”
Met QE kunnen ze de obligatierente en dus de financieringskosten van overheden drukken, maar dit gaat ten koste van de koopkracht van de munt. De grotere hoeveelheid geld in omloop kan leiden tot meer inflatie en geldontwaarding. Beleggers zoeken daarom bescherming in goud en andere ‘hard assets’, die niet onbeperkt kunnen worden bijgedrukt.
Paul is niet de enige die een verdere stijging van de goudprijs verwacht. Jurrien Timmer, directeur Global Macro bij Fidelity Investments, schreef deze week: “Op basis van de groei van de wereldwijde liquiditeit is goud minstens $5.000 per troy ounce waard, en waarschijnlijk meer als de mondiale geldhoeveelheid opnieuw sneller gaat groeien.”
Ook John LaForge, Chief Alternative Strategist bij NDR Research, is positief over goud. In een interview met Kitco zei hij dat de ontwikkeling van goud in wezen eenvoudig te begrijpen is: de langetermijntrend blijft opwaarts totdat overheden overal ter wereld hun oplopende schuldenlast eindelijk aanpakken.
Volgens LaForge hebben overheden weinig politiek aanvaardbare mogelijkheden om aan hun schuldenproblematiek te ontsnappen. “Er bestaat geen manier om dit allemaal terug te betalen, behalve door alles te ontwaarden (debasement),” zei hij tegen Kitco. “Dit is de sterkste rugwind die goud ooit heeft gehad.” LaForge ziet dan ook nog volop ruimte voor een verdere stijging van de goudprijs.
De invloedrijke econoom Robin Brooks schrijft in zijn blog over de stijgende lange rentes dat de debasement trade weer is teruggekeerd. Volgens een alternatieve verklaring stijgt de lange rente doordat bedrijven voor de uitbouw van AI-infrastructuur concurreren om een beperkte hoeveelheid kapitaal. De cijfers wijzen volgens Brooks echter overweldigend naar de enorme begrotingstekorten.
Amerikaanse niet-financiële bedrijven zijn namelijk nog altijd nettospaarders. Het is juist de overheid die het beschikbare kapitaal opslokt. “Het zijn de negatieve besparingen van de overheid, oftewel het begrotingstekort, die de beschikbare financiële middelen opslokken,” aldus Brooks. Er is volgens hem sprake van klassieke verdringing van private investeringen door de overheid, ook wel crowding out genoemd.
Omdat we de Amerikaanse schuldenproblematiek en het optreden van Scott Bessent al uitgebreid in onze podcast hebben besproken, richten we onze aandacht nu op een opvallend bericht uit dat andere land dat in onze analyses zo vaak terugkeert: Frankrijk. Politico schrijft dat er een ‘schuldenbom’ in het Franse presidentsdebat wordt gegooid. Bloomberg kopt nog scherper: “De fase van de schuldencyclus waarin de obligaties worden verbrand, is aangebroken.”
Jean-Luc Mélenchon (bron: Flickr/jlm2017)
De radicaal-linkse presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon kwam deze week met een opmerkelijk plan om de financiële problemen van Frankrijk op te lossen. Als het aan hem ligt, wordt een groot deel van de Franse staatsschuld “in brand gestoken”. Mélenchon is geen marginale kandidaat: hij staat in een recente peiling op 17 procent, gedeeld tweede met Édouard Philippe, en maakt daarmee een serieuze kans om de tweede ronde te bereiken. Daarin zou hij het waarschijnlijk opnemen tegen Marine Le Pen, die momenteel aan kop gaat.
De Franse staatsschuld is inmiddels opgelopen tot meer dan €3,5 biljoen, oftewel 117,5 procent van het bbp. Eerder schreven we al hoe moeilijk het is om de Franse begroting structureel te hervormen. Pogingen om de uitgaven te beperken en het begrotingstekort terug te dringen stuiten telkens op hevig maatschappelijk en politiek verzet. Voorgangers van de huidige premier Sébastien Lecornu kwamen er zelfs door ten val.
Volgens Mélenchon balanceert de Franse economie op de rand van een recessie en dreigt zij daar nu daadwerkelijk in weg te zakken. De ECB moet daarom volgens hem de schulden van Europese overheden bevriezen, te beginnen met de schuld die tijdens de coronapandemie is aangegaan. Eerder deze zomer beloofde hij de schuld die het Eurosysteem in handen heeft “in brand te steken”. Het Eurosysteem, bestaande uit de ECB en de nationale centrale banken van de eurolanden, bezit ongeveer een zesde van de Franse staatsschuld.
De onzekerheid over de nieuwe Franse begroting en het radicale voorstel van Mélenchon zorgen voor toenemende onrust op de obligatiemarkt. Het is allerminst zeker dat de begroting wordt aangenomen; als dat niet gebeurt, loopt het begrotingstekort waarschijnlijk verder op. Tegen deze achtergrond is het verschil tussen de Franse en Duitse tienjaarsrente gestegen tot een niveau dat sinds de eurocrisis zelden is voorgekomen. Ook Franse bankaandelen kregen deze week klappen.
De tegenstanders van Mélenchon waarschuwen dat zijn plan de Franse begrotingsproblemen alleen maar zal verergeren. Premier Sébastien Lecornu omschreef het voorstel als “oplichterij in haar puurste vorm” en stelde dat uiteindelijk huishoudens en bedrijven de rekening betalen. “Als Frankrijk, dat dit jaar €310 miljard moet ophalen, zijn eigen schuldverplichtingen niet nakomt, wie wil ons dan nog geld lenen? In het gunstigste geval zullen kredietverstrekkers, voor zover zij überhaupt nog bereid zijn ons geld te lenen, exorbitante rentes eisen,” aldus Lecornu.
Jeroen Blokland schrijft dat geldontwaarding het onvermijdelijke gevolg zou zijn van Mélenchons plan. Het schrappen van staatsobligaties komt volgens hem neer op monetaire financiering, wat de geloofwaardigheid van Frankrijk en de ECB aantast. Bovendien verdwijnt de verplichting niet op magische wijze: het Eurosysteem verliest een bezitting, terwijl zijn verplichtingen blijven bestaan. Uiteindelijk betaalt iemand daarvoor de rekening.
De gevolgen zouden zich volgens Blokland niet tot Frankrijk beperken. Het Eurosysteem bezit ook grote hoeveelheden staatsobligaties van andere eurolanden. Beleggers kunnen daarom ook voor de schuld van landen als Italië een hogere rente gaan eisen. Om een nieuwe Europese schuldencrisis te voorkomen, zou de ECB vervolgens gedwongen kunnen worden nog meer obligaties op te kopen. Blokland ziet schaarse bezittingen zoals fysiek goud daarom nu als de aangewezen bescherming voor je vermogen. Wij blijven de situatie uiteraard voor u volgen!
