9.3
8.837 reviews
Nederlands
NL
Ondanks dat palladium relatief onbekend is bij particuliere beleggers, is het een veelgebruikt edelmetaal binnen de industrie. Vooral in de auto-industrie speelt het een belangrijke rol door schadelijke uitlaatgassen te filteren. Door strengere emissie-eisen en zorgen over geopolitieke sancties steeg de palladiumprijs in 2022 naar een recordniveau. Sindsdien staat de prijs onder druk door de opkomst van elektrische auto's en de verwachting van een aanbodoverschot. Is de prijsdaling het begin van een langdurige neergang, of biedt de combinatie van een herstellende auto-industrie en de opkomst van nieuwe industriële toepassingen juist kansen voor een herstel?
Vergeleken met goud, zilver en platina is palladium veruit het schaarsste edelmetaal. In 2025 bedroeg de wereldwijde mijnproductie slechts ongeveer 190 ton, tegenover ruim 3.000 ton goud. Die beperkte productie is bovendien lastig op te schalen. Palladium wordt namelijk grotendeels gewonnen als bijproduct van platina- en nikkelmijnen. Zelfs wanneer de vraag sterk toeneemt, kunnen producenten de winning daarom niet eenvoudig verhogen.
Productie palladium (Bron: Statista)
Ook de geografische spreiding van de productie maakt de markt kwetsbaar. Ongeveer 80% van het wereldwijde aanbod is afkomstig uit Zuid-Afrika en Rusland. Door deze sterke concentratie kunnen geopolitieke ontwikkelingen een grote invloed hebben op het aanbod van het metaal. Dat werd vooral duidelijk in 2022, toen de palladiumprijs naar een recordniveau steeg door zorgen dat de Russische invasie van Oekraïne zou leiden tot sancties die het aanbod zouden verstoren.
Toch is de markt de afgelopen jaren juist in een tegenovergestelde situatie terechtgekomen. Ondanks de schaarste van palladium is er momenteel sprake van een aanbodoverschot. Analist Jeroen Vandamme wees in de Holland Gold Podcast op de combinatie van hoge voorraden en een sterk toenemende aanvoer van gerecycled palladium uit afgedankte auto's. Doordat katalysatoren uit voertuigen die vijftien tot twintig jaar geleden zijn geproduceerd in grote aantallen zullen worden gerecycled, komt steeds meer palladium opnieuw op de markt. Hierdoor lijken tekorten voorlopig minder waarschijnlijk en neemt de kans op een aanhoudend aanbodoverschot juist toe.
De vraagzijde van de palladiummarkt is eveneens weinig divers. Ongeveer 85% van het wereldwijde palladiumverbruik is afkomstig uit de auto-industrie, waar het een onmisbare rol speelt in katalysatoren die schadelijke uitlaatgassen omzetten in minder schadelijke stoffen. Sinds de invoering van strengere emissienormen, zoals de Euro 6d-wetgeving, zijn autofabrikanten bovendien genoodzaakt meer palladium per voertuig te gebruiken om aan de regelgeving te voldoen.
Ook de opkomst van hybride auto's biedt kansen voor de vraag naar palladium. Doordat de verbrandingsmotor in een hybride regelmatig aan- en uitschakelt, bereikt de katalysator minder snel zijn optimale temperatuur. Palladium presteert onder deze omstandigheden beter dan platina, waardoor hybride auto's gemiddeld 10 tot 20% meer palladium bevatten dan een conventionele benzineauto.
Tegenover deze positieve ontwikkelingen staat de opkomst van volledig elektrische auto's. Omdat deze voertuigen geen verbrandingsmotor en dus ook geen katalysator hebben, verdwijnt de vraag naar palladium volledig. Om die reden wordt volop gezocht naar nieuwe toepassingen voor het metaal.
Zo investeert de Russische producent Nornickel 100 miljoen dollar in een technologie waarbij palladium wordt toegepast in lithium-zwavelbatterijen. Deze batterijen worden gezien als een veelbelovende opvolger van de huidige lithium-ionbatterijen vanwege hun hoge energiedichtheid en relatief lage kosten. De beperkte levensduur vormt echter nog een belangrijk obstakel. Volgens Nornickel kan de toevoeging van palladium de levensduur met ongeveer 1.000 laadcycli – zo'n 10 tot 15 jaar – verlengen. Bij een succesvolle voltooiing binnen 3 jaar zou deze toepassing jaarlijks ongeveer 47 ton extra palladiumvraag kunnen creëren.
Ook binnen de waterstofeconomie ontstaan nieuwe kansen. Dankzij de unieke eigenschap om waterstof op te slaan, te zuiveren en uitsluitend waterstof door te laten, wordt palladium steeds vaker onderzocht voor toepassingen in waterstofbrandstofcellen en andere waterstoftechnologieën.
Daarnaast ontstaan ook buiten de energiesector nieuwe afzetmarkten. Zo kocht China vorig jaar 20.000 ounces palladium om het gebruik ervan in de glasvezelindustrie te testen. Na succesvolle industriële proeven van 300 dagen wordt momenteel onderzocht of platina op grotere schaal kan worden vervangen door palladium. Wanneer deze overstap slaagt, kan dit op termijn leiden tot ongeveer 50 ton extra jaarlijkse vraag.
Hoewel palladium dankzij zijn toepassingen in de industrie en nieuwe technologieën een interessante belegging kan zijn, blijft het een relatief kleine markt. Daardoor reageert de prijs vaak veel sterker op veranderingen in vraag en aanbod dan bijvoorbeeld goud of zilver. Geopolitieke ontwikkelingen, verstoringen in de mijnbouw en de sterke afhankelijkheid van de auto-industrie kunnen de koers in korte tijd flink laten bewegen.
Juist daardoor is palladium een fundamenteel andere belegging dan goud en zilver. Waar goud en zilver vooral worden gezien als een veilige haven en opslag van waarde, is palladium in de eerste plaats een industriële grondstof. Palladium is dus geen veilige haven zoals goud. De combinatie van schaarste, innovatie en een fors gedaalde prijs maakt het echter wel een metaal om in de gaten te houden.
