9.3
8.064 reviews
Nederlands
NL
De spanningen in het Midden-Oosten zijn verder opgelopen: Israël voerde vandaag een grootschalige aanval uit op Iran. Teheran zint op wraak, en beleggers zoeken haastig naar veilige havens. Ondertussen zet Zwitserland deze week een opmerkelijke stap: het land wil contant geld grondwettelijk beschermen. Lees snel verder!
Afgelopen nacht voerde Israël een reeks luchtaanvallen uit op Iran. Een escalatie die al geruime tijd in de lucht hing. Doelwitten waren locaties die verband houden met ballistische raketten, het Iraanse nucleaire programma en de top van de Iraanse strijdkrachten. Onder de dodelijke slachtoffers bevinden zich prominente Iraanse nucleaire wetenschappers en ook Hossein Salami, de opperbevelhebber van de Revolutionaire Garde.
Overzicht nucleaire installaties Iran (bron: CNBC)
In een videotoespraak op X legt Israëlische premier Netanyahu uit dat hij het Iraanse nucleaire programma als existentiële bedreiging voor Israël ziet. Volgens zijn informatie zou Iran binnen een paar maanden in staat zijn geweest om kernwapens te produceren. Hij verwijst naar de eerdere aanvallen van Iran op Israël in het afgelopen jaar en naar de strijd tegen Iraanse proxy’s zoals Hezbollah. In zijn toespraak, die ook duidelijk op het Amerikaanse publiek is gericht, waarschuwt hij voor de dreiging van nucleair terrorisme: "Wij zullen het gevaarlijkste regime ter wereld niet toestaan de gevaarlijkste wapens ter wereld in handen te krijgen. Iran is van plan die wapens (kernwapens) te geven aan zijn terroristische proxy’s." Hij zegt dat Operatie 'Rising Lion' zal voortduren totdat de dreiging volledig is weggenomen.
Toespraak Netanyahu (bron: Prime Minister of Israel)
De Iraanse leider, ayatollah Ali Khamenei, heeft gezworen wraak te nemen: "Dat zionistische regime moet rekening houden met een zware straf. Met Gods genade zal de krachtige arm van de strijdkrachten van de Islamitische Republiek hen niet ongestraft laten." Iran lanceerde eerder vandaag ongeveer 100 drones als directe reactie op de aanval. Voor zover bekend zijn al deze drones onderschept. Israël zou hierbij steun hebben gekregen van Jordanië. Een echte vergeldingsactie van Iran laat waarschijnlijk op zich wachten, vanwege de schade die Israël heeft toegebracht aan onder meer ballistische raketten en de militaire top. 
Reactie Trump (bron: Truth Social)
Trump reageerde zojuist via Truth Social en riep Iran op een akkoord te sluiten voordat het te laat is. De cruciale vraag is nu of Amerika zich bij het conflict zal aansluiten. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat het niet betrokken was bij de Israëlische aanval en noemde de actie unilateraal. Toch lijkt het onwaarschijnlijk dat de VS niet op de hoogte was van de aanval. Amerika heeft voorafgaand aan de aanval nog ambassadepersoneel uit de regio teruggetrokken.
Het is de moeite waard om het recente gesprek van Paul Buitink met Douglas Macgregor terug te luisteren, waarin de oud-kolonel van het Amerikaanse leger waarschuwde voor een Israëlische aanval op Iran en uitlegde dat Trump de situatie niet onder controle heeft.
Ondertussen is Israël nog niet gestopt met luchtaanvallen. De Israëlische operatie kan volgens berichten mogelijk minimaal twee weken duren. U kunt de meest recente ontwikkelingen volgen op het liveblog van Geenstijl.
Beleggers vluchten naar veilige haven
In reactie op de aanval en onzekerheid over een mogelijke verdere escalatie zoeken beleggers massaal hun toevlucht tot veilige havens. De goudprijs staat op moment van schrijven op ruim € 95.600 euro per kilo, het hoogste niveau in twee maanden. In dollars gemeten lijkt de goudkoers inmiddels door de eerdere recordprijs van april heen te breken.
De goudprijs in dollars vrijdagmiddag 13 juni (bron: Holland Gold)
Net als bij de vorige escalatie tussen Israël en Iran viel op dat bitcoin, het zogenoemde digitale goud, in waarde daalde, terwijl de prijs van echt goud juist steeg. Bitcoin reageerde dus opnieuw meer als een risicovol activum dan als een veilige haven, vergelijkbaar met aandelen die ook op verlies staan. De dollar, traditioneel gezien als een veilige haven, presteert relatief goed en stijgt ten opzichte van andere valuta.
De olieprijzen schoten nog sterker omhoog en stegen na de aanval met wel 13 procent. Dat is geen verrassing natuurlijk bij een conflict in het Midden-Oosten. Jack Hoogland schrijft op X dat OPEC+ over voldoende reservecapaciteit beschikt om het verlies aan Iraanse olieproductie op te vangen, maar dat een mogelijke blokkade van de Straat van Hormuz door Iran het gebruik van die capaciteit ernstig zou kunnen belemmeren. Met een stijging van ongeveer 40% sinds 9 april is de oplopende olieprijs een tegenvaller voor Trump, die lage energieprijzen als kernstrategie gebruikt om de inflatie te drukken. Wordt vervolgd!
Afgelopen dinsdag heeft de Zwitserse Kantonsraad een wetsvoorstel goedgekeurd om de voorziening van contant geld grondwettelijk vast teleggen. Van links tot rechts is er brede steun voor het voorstel, dat eerder al door de Nationale Raad werd goedgekeurd. Het betreft een tegenvoorstel van de regering naar aanleiding van een burgerinitiatief uit 2023 met de titel “Ja tegen een vrije en onafhankelijke Zwitserse munt in de vorm van munten en biljetten.”
De Zwitserse Beweging voor de Vrijheid (MSL), de initiatiefnemer, wil dat munten of bankbiljetten altijd in voldoende hoeveelheid beschikbaar blijven en dat elk plan om de Zwitserse frank te vervangen aan het volk en de kantons moet worden voorgelegd. In Zwitserland kunnen burgers een referendum aanvragen als ze meer dan 100.000 handtekeningen verzamelen.
Bankbiljetten CHF (bron: Shutterstock)
De Zwitserse regering was oorspronkelijk tegen het voorstel van MLS, maar kwam dus met een tegenvoorstel. De regering wil nu in de grondwet opnemen dat de voorziening van contant geld wordt gegarandeerd, evenals het gebruik van de frank als nationale munt.
Opvallend is dat de regering daarbij kiest voor het woord voor het begrip numéraire (Frans voor contant geld) in plaats van munten en biljetten. Deze aanpassing stuit op weerstand bij de aanhangers van MLS. Want wat is de definitie van contant geld? Iedereen die het debat rondom de CBDC volgt weet dat bijvoorbeeld de digitale euro als een vorm van digitaal contant geld wordt gezien.
In Le Temps lezen we dat er volgens Sidney Kamerzin, politicus en rapporteur binnen de Economische Commissie van de Nationale Raad, geen sprake is van een spreekwoordelijk addertje onder het gras. De term numéraire zou bewust gekozen zijn om andere vormen van contant geld niet uit te sluiten.
Omdat het MLS haar oorspronkelijke initiatief nog niet heeft ingetrokken, zal het Zwitserse volk zich naar verwachting moeten uitspreken in een referendum: voor het initiatief, het tegenvoorstel, of tegen beide voorstellen.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewt Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.
