9.3
8.042 reviews
Nederlands
NL
DNB waarschuwde deze week dat de vooruitzichten voor de financiële stabiliteit zorgelijk zijn. “Het is niet de vraag óf, maar wanneer en waar die schokken zich zullen voordoen”, aldus de president van DNB. Ondertussen komt Japan verder in de problemen door zijn uitzonderlijk hoge schulden, roept de hoogste Franse generaal op tot offers, zelfs van onze kinderen, en is er in Oekraïne een bizar corruptieschandaal uitgebroken rond een gouden wc-pot.
De Nederlandsche Bank (DNB) publiceerde deze week het halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit. DNB schrijft dat de risico’s voor de Nederlandse financiële stabiliteit verhoogd blijven. In het persbericht gebruiken ze zelfs de term ‘zorgelijk’. DNB-president Olaf Sleijpen: ”We hebben sinds lang niet zoveel onzekerheid gezien in de wereld als nu, op allerlei vlakken. De kans op economische en financiële schokken is nog steeds hoog. Het is niet de vraag óf, maar wanneer en waar die schokken zich voor gaan doen.”
De mondiale economische onzekerheid blijft op hoog niveau (bron: DNB)
Wat is er dan precies zo zorgelijk? DNB ziet verschillende bedreigingen voor de financiële stabiliteit. Bovenaan staat volgens DNB de onzekere internationale situatie. Daarmee doelen ze op de onvoorspelbaarheid van het Amerikaanse handelsbeleid, de handelsoorlog en de oorlog in Oekraïne. Ook sluimert volgens DNB het gevaar van cyberaanvallen en sabotage door landen waarmee we in conflict zijn, of dreigen te komen.
Ook de hoge overheidsschulden worden door DNB genoemd. In de eurozone bedraagt de gemiddelde schuldquote zo’n 90 procent, en de bank verwacht dat dit percentage zonder twijfel verder zal oplopen, onder meer door de sterk stijgende defensie-uitgaven. Het is waarschijnlijk dat de rentelasten hierdoor zullen stijgen en daardoor zouden landen als Frankrijk in de problemen kunnen komen..png)
De lange rentes op staatsobligaties nemen toe (bron: DNB)
“Terwijl de onzekerheid hoogtij viert, zijn prijzen op de aandelenmarkten nog nooit zo hoog geweest als nu”, schrijft de bank. De grote interesse in AI en technologiebedrijven wordt hierbij specifiek benoemd. De Amerikaanse aandelenwaarderingen bevinden zich in de hoogste 10 procent van de historische verdeling. DNB schrijft dat deze hoge waarderingen de kans op abrupte correcties vergroten. Ook zien ze dat de status van Amerikaanse staatsobligaties als veilige haven onder druk staat en is er aandacht voor de risico’s van stablecoins.
DNB ziet de groei van onze economie vertragen. Onze concurrentiepositie staat onder druk door lage productiviteitsgroei, lage investeringen, hogere exportprijzen en onzekerheid over het economisch beleid. Structurele hervormingen en investeringen zijn nodig om die productiviteitsgroei weer te verhogen.
De lange rente op Japanse staatsobligaties steeg eerder deze week flink en staat inmiddels op het hoogste niveau in decennia. Deze niveaus zagen we voor het laatst rond de financiële crisis van 2008. Ook daalde de yen naar een dieptepunt van tien maanden ten opzichte van de dollar. Beleggers verwachtten al dat de nieuwe regering van Sanae Takaichi fors meer zou moeten lenen om de economie te stimuleren, en kregen daar vandaag gelijk in.
Oplopende Japanse lange rentes (bron: Financial Times)
Takaichi heeft vrijdag met haar kabinet een economisch steunpakket van 21,3 biljoen yen ($135,4 miljard) goedgekeurd. Dit is het grootste stimuleringspakket sinds de coronapandemie en is bedoeld om de economische groei te stimuleren en huishoudens te beschermen tegen de stijgende kosten van levensonderhoud. De maatregelen moeten onder meer de economische schade van de Amerikaanse importtarieven opvangen en de investeringen in sectoren zoals kunstmatige intelligentie en scheepsbouw stimuleren. 
Sanae Takaichi (bron: Wikimedia Commons / Kantei)
De exacte omvang van de aanvullende obligatie-uitgifte om het steunpakket te financieren moet nog worden vastgesteld, maar zal naar verwachting hoger uitvallen dan de 6,69 biljoen yen van het stimuleringspakket van vorig jaar.
“Dit is waar de debasement trade vandaan komt”, schrijft econoom Robin Brooks. De Japanse overheidsschuld is uitzonderlijk hoog en ligt rond de 240 procent van het bbp. De totale schuld ligt zelfs rond 400 procent van het bbp. Door de jarenlang extreem lage rente lagen de rentebetalingen als percentage van de economie nog relatief laag, maar die zullen nu dus enorm gaan stijgen. Een prognose uit januari gaat uit van een stijging van 50 procent in de komende jaren. De verwachting toen was dat de rentekosten in 2028 zullen oplopen tot ruim $104 miljard per jaar.
Brooks schrijft hierover: “Als Japan de yen wil stabiliseren door de rentes te laten stijgen, dreigt een fiscale crisis. Maar als het de rentes laag houdt, komt de yen opnieuw in een devaluatiespiraal terecht. Te veel schulden zijn dodelijk…”
Ondertussen lopen de spanningen tussen Japan en China ook nog op.
Frankrijks hoogste militair, Fabien Mandon, kwam donderdag onder vuur te liggen nadat hij had gewaarschuwd dat het land bereid moet zijn om zijn kinderen te offeren. Generaal Mandon maakte die opmerking in relatie tot de Russische dreiging tijdens een toespraak voor een groep burgemeesters.
Volgens Mandon zou Rusland zich nu voorbereiden op een confrontatie met NAVO-landen rond 2030. Volgens Mandon moeten we ons voorbereiden om te lijden: “Als ons land wankelt omdat het niet bereid is – laten we eerlijk zijn – zijn kinderen te verliezen, economisch te lijden omdat de defensieproductie voorrang krijgt, dan lopen we gevaar.”
Mandon kreeg kritiek van zowel linkse als rechtse politici. Zij verweten hem oorlogszuchtige retoriek en stelden dat er weinig Fransen zijn die bereid zijn zich te offeren voor Oekraïne.
Volgens Le Monde proberen de autoriteiten de Franse geesten rijp te maken voor een oorlog of crisis. Net als in Nederland lanceerde ook de Franse regering deze week een campagne met een informatieboekje dat burgers oproept zich voor te bereiden op een noodsituatie. De gids raadt de Fransen onder meer aan een “noodpakket” klaar te zetten.
Gouden munten en baren kent u van ons, maar heeft u al eens gehoord van een gouden plee?
“Een groot corruptieschandaal groeit uit tot de grootste crisis voor Oekraïne sinds Russische tanks begin 2022 op Kyiv afstormden”, schrijft The Economist. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky staat voor de diepste crisis van zijn presidentschap, nadat een onderzoek naar witwaspraktijken leden van zijn naaste kring heeft genoemd.
Vertrouwelingen van Zelensky worden gelinkt aan een plan om minstens 100 miljoen dollar te verduisteren bij Energoatom, het staatsbedrijf voor kernenergie. Geen goed nieuws voor een land dat bekend staat om corruptie en afhankelijk is van buitenlandse donaties.
De details zijn extra pijnlijk. Rechercheurs vonden zelfs een gouden wc-pot in een appartement dat toebehoorde aan Timur Mindich, een voormalig zakenpartner en vertrouweling van Zelensky. Hij ontvluchtte het land vlak voordat zijn woning werd binnengevallen, wat erop wijst dat hij was gewaarschuwd. Een deel van het geld zou zijn gebruikt voor de bouw van villa’s, een ander deel zou zijn overgemaakt naar Moskou. In de afgetapte gesprekken klaagt een verdachte zelfs over rugpijn door het sjouwen van zware tassen vol contant geld.
Een foto van de gouden wc en bidet gaat rond op social media (bron: x.com)
Het schandaal heeft nu al twee ministeriële carrières beëindigd en is niet alleen slecht voor het imago van Oekraïne in het buitenland. In eigen land kan het cynisme aanwakkeren en meer soldaten ertoe brengen te deserteren. Veel Oekrainers leven zonder stabiele elektriciteitsvoorziening en hebben familieleden die hun leven riskeren aan het front.
“Oekraïners hebben geen motivatie meer om te vechten vanwege enorme mensenrechtenschendingen en nu ook vanwege deze corrupte praktijken die aan het licht zijn gekomen,” zegt een bron tegen Fox News. “De mensen in het land zien al deze corruptie, en dit is slechts een deel van het corrupte moeras. Zelensky is deel van het probleem,” voegde hij eraan toe.
Volgens geruchten was Zelensky mogelijk op de hoogte van de constructies, al is er geen hard bewijs. Zelensky zou in 2021 nog zijn verjaardag hebben gevierd in het appartement met de gouden wc.
Er zijn al vijf personen gearresteerd en meer arrestaties kunnen volgen. Zo kunnen verdachten deals sluiten met de autoriteiten in ruil voor het onthullen van nog meer schadelijke informatie. Zelensky moet nu harde keuzes maken lezen we in The Economist. Hij moet ofwel topfiguren uit zijn eigen kring opofferen, of het risico nemen dat het hele corruptieschandaal zijn presidentschap onderuit haalt. Een bron zegt tegen het Britse blad: “De keuze is niet fraai. Of hij amputeert een been, of hij krijgt een infectie die het hele lichaam aantast en sterft.”
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.
