9.3
9.021 reviews
Nederlands
NL
De Nederlandsche Bank maakte in september bekend 86 ton goud van New York en Ottawa naar Londen te hebben verplaatst. Nederland is daarmee niet het enige land dat zijn goudvoorraad opnieuw tegen het licht houdt. Zo haalde Frankrijk eerder al zijn volledige buitenlandse goudvoorraad terug uit de Verenigde Staten. Ook andere centrale banken kijken opnieuw naar de locatie van hun reserves.
Voor DNB is de toenemende geopolitieke onrust aanleiding om de crisisparaatheid te verbeteren. Daarmee groeit ook de aandacht voor de vraag waar centrale banken hun goud het beste kunnen bewaren. Waarom worden goudreserves juist nu verplaatst, en wat zegt dat over de veranderende rol van goud als strategische reserve?
Om te weten waarom er zoveel goudreserves liggen in de Verenigde Staten, moeten we terug naar de goudstandaard. Hierbij werden valuta's zoals de dollar gekoppeld aan een bepaalde hoeveelheid goud. Als het vertrouwen in de dollar afnam, konden dollars worden ingewisseld voor goud. Na de Tweede Wereldoorlog werd overgegaan naar een ander monetair systeem: Bretton Woods. Hierbij werden valuta’s tegen vaste wisselkoersen aan de dollar gekoppeld, terwijl de dollar zelf voor goud kon worden ingewisseld. Dit systeem zorgde voor grote handelstekorten in de Verenigde Staten. Veel Europese landen exporteerden meer naar de VS dan zij uit Amerika importeerden. Hierdoor stroomden dollars naar Europa, die door Europese centrale banken vervolgens werden ingewisseld voor goud. Zo verhuisde een groot deel van het Amerikaanse goud naar Europese centrale banken. Toen het systeem in 1971 niet langer houdbaar was, bleef een groot deel van het goud dat al naar Europa was gevloeid daar liggen.
Ontwikkeling Goudvoorraad (Bron: WGC)
Anno 2026 is er een duidelijke trend zichtbaar. Steeds meer landen halen hun goud terug naar eigen land of brengen het dichter bij huis. Naast Nederland en Frankrijk speelt deze discussie al langer in Duitsland. Zo adviseerden toonaangevende Duitse economen onlangs om een deel van de grote Duitse goudvoorraad, ter waarde van ongeveer €164 miljard, terug te halen uit New York. In het financiële dagblad Handelsblatt riep econoom Emanuel Mönch, voormalig hoofd onderzoek bij de Duitse centrale bank, de Bundesbank, op om het goud naar Duitsland terug te halen. Hij noemt het onder de huidige Amerikaanse regering “risicovol” om zoveel goud in de VS te bewaren. Volgens Mönch zou Duitsland daarom moeten streven naar een grotere strategische onafhankelijkheid van de VS en het repatriëren van de goudvoorraad moeten overwegen.
Ook buiten Europa is een beweging richting binnenlandse opslag zichtbaar. China bewaart zijn goudreserves volledig in eigen land, terwijl India sinds 2024 ongeveer 300 ton goud uit het Verenigd Koninkrijk heeft teruggehaald. Daarmee ligt inmiddels veruit het grootste deel van de Indiase goudvoorraad binnen de eigen landsgrenzen.
Een recente enquête onder centrale banken laat zien hoe de rol van goud binnen de reserves de afgelopen jaren is veranderd. Deze survey van World Gold Council geeft een inkijkje in hoe centrale bankiers naar goud kijken.
Hieruit komt dat centrale banken goud steeds meer zien als een actieve strategische reserve. De prestaties van goud tijdens crises, diversificatie en bescherming tegen inflatie behoren tot de belangrijkste redenen om goud aan te houden. Daarnaast worden bescherming tegen geopolitieke risico’s en bredere diversificatie van reserves steeds vaker genoemd als redenen om de goudpositie uit te breiden. In de jaren negentig verkochten centrale banken juist grote hoeveelheden goud, omdat het na het einde van Bretton Woods nauwelijks nog een actieve rol speelde binnen het monetaire systeem. Inmiddels krijgt het edelmetaal weer een duidelijke strategische functie binnen de reserves van centrale banken.
Ook de wens om minder afhankelijk te zijn van andere landen speelt een belangrijke rol. De Russische invasie van Oekraïne en de daaropvolgende sancties lieten zien dat buitenlandse reserves niet altijd volledig buiten het bereik van geopolitieke ontwikkelingen blijven. Centrale banken zijn zich daardoor bewuster geworden van de risico’s van het aanhouden van reserves in buitenlandse valuta en bij buitenlandse instellingen. Uit de enquête blijkt dat 74% van de centrale bankiers verwacht dat het aandeel van de Amerikaanse dollar in de wereldwijde reserves de komende vijf jaar zal afnemen. Tegelijkertijd kopen centrale banken steeds meer goud. Goud biedt landen daarmee een manier om hun reserves te diversifiëren en de afhankelijkheid van andere landen en valuta’s te verkleinen.
De opkomst van goud als strategische reserve en de wens om minder afhankelijk te zijn van andere landen verklaren dus niet alleen waarom centrale banken steeds meer goud kopen, maar ook waarom ze hun goudreserves verplaatsen. Uit de enquête blijkt dat 9% van de centrale banken het afgelopen jaar meer goud binnen de eigen landsgrenzen is gaan opslaan, tegenover 5% een jaar eerder. Nog opvallender is de toename van het aantal centrale banken dat de opslaglocaties in het buitenland heeft gediversifieerd: 10%, tegenover slechts 2% vorig jaar. Ook voor de komende twaalf maanden verwacht een groter deel van de centrale banken de opslag verder aan te passen.
Opslag in het buitenland brengt geopolitieke risico’s met zich mee. In een onzekere wereld kiezen centrale banken steeds vaker voor zekerheid binnen handbereik.
