De Fed verhoogt de rente, een tegenwind voor goud? Koen Lauwers ziet een heel andere ontwikkeling. Goud-ETF’s en de goudlust van centrale banken veranderen het beeld compleet. En waarom verhoogde de Fed eigenlijk de rente, terwijl de inflatie grotendeels voortkomt uit stijgende olieprijzen en de beleidsrente daar geen enkel effect op heeft?
De goud- en zilverprijzen blijven onder druk staan door de oplopende rente. In de Verenigde Staten klom de langetermijnrente (10y Treasury yield) boven de grens van 5%, het hoogste niveau sinds juli 2007. Ook in Duitsland, Europa’s grootste economie, lag de rente op de 10y Bund sinds 2009 niet meer zo hoog.
Grafiek: rente op de tienjaarse Amerikaanse overheidsobligatie, over 12 maanden (Bron: StockCharts)
De Federal Reserve ging dan toch overstag en verhoogde voor het eerst sinds juli 2023 de beleidsrente met 25 basispunten naar 3,75 tot 4%. Na de speech van Federal Reserve-voorzitter Kevin Warsh op het jaarlijkse Jackson Hole-evenement voor centrale bankiers lag een renteverhoging al in lijn met de verwachtingen.
Uit de zogenaamde dot plot, een onderdeel van de Summary of Economic Projections, bleek bovendien dat er dit jaar nog een verhoging komt die de beleidsrente op 4 tot 4,25% moet brengen. Er staan in 2026 nog twee monetaire vergaderingen gepland, namelijk op 28 oktober en op 9 december. Die eerste datum is net voor de midtermverkiezingen in de VS. Momenteel bedraagt volgens de CME FedWatch Tool de kans 55% dat er dan al meteen een nieuwe rentestap volgt.
Hoewel de renteverhoging dus werd verwacht, was de prijsreactie bij goud en zilver in eerste instantie wel negatief. In het uur na het rentebesluit ging er bij goud bijna 100 dollar af, al was de goudprijs in aanloop naar het rentebesluit woensdag wel gestegen. Een dag later is het grootste deel van het verlies alweer goedgemaakt en noteert goud weer op hetzelfde niveau als dinsdagavond. Omdat naast de rente ook de dollar steeg, was de impact op de goudprijs gemeten in euro kleiner. Gemeten sinds de start van 2026 staat goud nu bijna 1% hoger in dollar en 2,5% hoger in euro. Voor zilver wordt dit respectievelijk -9,5% en -8%.
Grafiek: goudprijs over 1 jaar met 50- en 200-daagse gemiddelden (Bron: StockCharts)
Het Amerikaanse inflatierapport van augustus lag in lijn met de verwachtingen, maar werd door de Federal Reserve toch gebruikt als argument om de beleidsrente op te trekken. De index van de consumentenprijzen (CPI) klom in augustus met 3,4% op jaarbasis, evenveel als in juli. Op maandbasis bedroeg de klim 0,4%, waarbij met name energie duurder werd. De dieselprijs bereikte in de VS zelfs een recordniveau. De kerninflatie, exclusief voeding en energie, steeg in augustus met 2,4%, een iets kleinere toename dan in juni (2,5%). Tegenover juli klom de kerninflatie met 0,3%.
Zoals eerder geargumenteerd is de hoger dan gewenste inflatie niet toe te schrijven aan de vraagzijde maar wel aan problemen bij de aanbodzijde. De Verenigde Staten hebben de belangrijkste factor daarbij, namelijk de hoge energieprijzen, over zichzelf (en bij uitbreiding over de rest van de wereld) afgeroepen door een oorlog te starten met Iran. Een verhoging van de beleidsrente met 25 basispunten zal daar niets aan veranderen en is al zeker niet bevorderlijk voor de groei die men wenst te creëren om de schuld organisch af te bouwen. De renteverhoging is er eerder op gericht om de obligatiemarkten te kalmeren en de perceptie (proberen) in stand te houden dat de centrale bank die nog onder controle heeft. Wat natuurlijk niet zo is, maar perceptie is alles op de financiële markten.
De Chinese centrale bank kocht in augustus 650.000 troy ounce goud of omgerekend 20,2 ton. Dit blijkt uit gegevens van de Chinese State Administration of Foreign Exchange (SAFE). De People’s Bank of China (PBOC) kocht sinds oktober 2023 niet meer zoveel goud aan in één maand. Toen ging het om 740.000 troy ounce of 23 ton goud. Augustus was ook de 22ste opeenvolgende maand met netto goudaankopen. De officiële goudreserves van China zijn daarmee gestegen naar 76,73 miljoen troy ounce of 2.386,3 ton. Door de extra aankoop, gecombineerd met de stijging van de goudprijs tijdens de maand augustus, is de waarde van deze goudvoorraad toegenomen naar 350,1 miljard dollar of 14% meer dan een maand eerder.
De fysieke goud-ETF’s zagen vorige maand de op één na hoogste instroom van investeringsgeld ooit. Dit bleek uit cijfers gecompileerd door de World Gold Council. Er werd vorige maand voor maar liefst 18 miljard dollar in goud-ETF’s geïnvesteerd en dat bracht de totale hoeveelheid goud onder beheer op 4.189 ton, een nieuw record.
Europese fondsen kochten met 7,9 miljard dollar het meest. Het grootste deel daarvan (4,4 miljard) kwam uit het Verenigd Koninkrijk en dat komt omdat veel fondsen hun hoofdzetel hebben in Londen. De Verenigde Staten volgden met 7,7 miljard dollar. Opmerkelijk daarbij is dat meer dan de helft in de week van 17 augustus werd gekocht toen Scott Bessent aankondigde een versnelling hoger te zullen schakelen met de inkoop van obligaties. Na deze sterke augustusmaand is er sinds begin dit jaar weer een netto-instroom uit de VS. Azië kocht voor 2 miljard dollar en de rest van de wereld voor 0,4 miljard. Azië kent traditioneel hogere volumes in fysiek metaal dan in ETF’s.