Marktoverzicht: Edelmetalen blijven volatiel na turbulent eerste kwartaal

Na een turbulent eerste kwartaal blijven goud en zilver onder invloed van sterke macro-economische krachten volatiel. De combinatie van oplopende rentes, een sterkere dollar en geopolitieke onrust zet de markten onder druk. Tegelijk blijven de onderliggende fundamenten voor edelmetalen intact.

Goud & Zilver

Het eerste kwartaal van 2026 ligt net achter ons en dat verliep bijzonder grillig. In januari lieten goud en zilver een parabolische prijsstijging optekenen van respectievelijk 30% en 70%. Die kwam er bovenop de hoge rendementen van 2025 (resp. 66% en 170%). Daarna volgde een korte maar hevige sell-off, waarna goud in februari het grootste deel van de verliezen weer kon goedmaken. Bij zilver was dit niet het geval.

Toen startte het oorlogsgeweld in het Midden-Oosten met de bijhorende schok op de energiemarkten. Deze gooide het tot dan geldende macro-economische narratief en bijhorende prognoses overhoop. De hogere energieprijzen en de indirecte gevolgen ervan voedden de inflatieverwachtingen.

Waar de markt voorheen nog uitging van lagere rentevoeten, was dit ineens niet meer het geval. De obligatiemarkten reageerden met hogere langetermijnrentes, welke gepaard gingen met een sterkere dollar. Dit is, zeker op korte termijn, een negatief element voor goud, maar zorgt er tegelijk wel voor dat de prijsdaling in de eurozone minder uitgesproken is.

Grafiek: goudprijs sinds 1/1/26, in EUR per troy ounce (Bron: HollandGold)

Door dit gewijzigde macro-beeld gaan fondsen op zoek naar cash om hun posities te herschikken. Daarbij worden in de eerste plaats posities verkocht waar massale winsten op te halen zijn, zoals goud en zilver dus. De verkoopgolf wordt nog versterkt door algoritmes die automatisch goud verkopen wanneer de rente en de dollar stijgen, aangevuld door momentumtraders die op de kar springen.

Hoewel de hogere energieprijzen maar met vertraging in de inflatiecijfers zullen doorsijpelen, lijken renteverlagingen door de Federal Reserve intussen van de baan. De CME FedWatch Tool laat zien dat er voor 2026 geen enkele renteverlaging meer zit ingeprijsd. Sommige marktwaarnemers gaan zelfs uit van een renteverhoging maar die kans is eerder klein. De Treasury (Ministerie van Financiën) heeft zich de voorbije jaren in toenemende mate gefinancierd met kortlopend schuldpapier. De rentelasten op een staatsschuld van intussen meer dan 39 biljoen dollar nog verder verhogen, is dus geen goed idee.

Dit neemt niet weg dat het opwaarts prijsmomentum bij goud en zilver dat er in januari (en deels in februari) nog was, intussen wel weg is. Goud viel op 23 maart zelfs even terug naar het 200-daagse gemiddelde, dat rond 4100 dollar schommelt. Bij zilver werd dat niveau, dat 58 dollar bedraagt, nog niet bereikt. Zolang er een weekslot is boven deze steunniveaus is er technisch weinig aan de hand en blijft de opwaartse trend intact. Ik wijs er ook op dat de goudprijs tijdens eerdere marktschokken in 2008 en 2020 ook eerst fors onderuit ging om daarna relatief snel weer te herstellen.

Grafiek: zilverprijs sinds 1/1/26, in EUR per kilogram (Bron: HollandGold)

President Trump, die bij zijn verkiezing in 2024 nog zwoer geen nieuwe oorlogen te zullen starten, blijft dag na dag warm en koud blazen over het vervolg van de oorlog met Iran op zijn Truth Social platform. Daardoor bewegen goud en zilver mee op het eb en vloed van het marktsentiment, wat de nodige volatiliteit veroorzaakt. Na een eerdere belofte over een snel einde van de oorlog, luidde het ineens dat hij Iran weer naar het Stenen Tijdperk zou bombarderen. Dit riep de herstelbeweging die de goudprijs weer naar 4800 dollar had gebracht, (tijdelijk) een halt toe.

Toch noteert goud ondanks alle volatiliteit sinds de start van 2026 nog steeds 9% hoger in dollar en 10% in euro. Los van het gewijzigde macro-verhaal is er aan de fundamenten die de voorbije twee jaar verantwoordelijk waren voor de klim van de goudprijs namelijk nog niets gewijzigd. De globale schuldenopbouw met chronische begrotingstekorten en oplopende rentelasten gaat onverminderd door. Dit maakt dat de koopkracht van alle valuta steeds verder wordt uitgehold tegenover een reëel actief als goud.

In bepaalde media werd ook gesuggereerd dat goudverkopen door centrale banken een grote rol zouden spelen in de recente prijsdaling. Goudtransacties van centrale banken zijn heel ondoorzichtig omdat er niet altijd openlijk wordt over gecommuniceerd. Meestal worden deze doorgegeven aan de World Gold Council (WGC) die daar dan periodiek over rapporteert maar eigenlijk bestaat daar geen verplichting voor. Om die reden is het vooral bij niet-westerse centrale banken niet altijd duidelijk hoeveel goud ze eigenlijk bezitten.

De meest recente cijfers die de WGC ter beschikking stelt, zijn die van februari. Daaruit bleek dat de gezamenlijke netto goudaankopen van alle centrale banken op 19 ton uitkwamen. Daarbij kocht Polen 20 ton goud en stonden verder ook Oezbekistan (8 ton), Tsjechië, Maleisië, China en Cambodja aan de aankoopzijde. Verkopers waren Turkije en Rusland met respectievelijk 8 en 6 ton.

Onder meer Reuters en Bloomberg berichtten op basis van cijfers van Turkse economen dat de goudreserves van de Turkse centrale bank in de laatste week van maart met meer dan 50 ton zijn gedaald, wat de grootste afname op weekbasis zou betekenen sinds augustus 2018.

De Turkse centrale bank onthield zich van commentaar maar volgens de vernoemde media werden 22,2 ton goud verkocht en bijkomend nog eens 34,4 ton gebruikt voor swap-transacties. In dit laatste geval gaat het niet om een verkoop maar dient het goud als onderpand voor liquiditeiten in dollar (of euro). Daarnaast werd sinds de start van het conflict met Iran ook voor 26 miljard dollar aan vreemde valuta verkocht. Turkije putte dus niet alleen uit de goudreserves maar ook uit de valutareserves.

De Turkse centrale bank was de voorbije jaren een van de meest actieve goudkopers. De recente transacties zijn niet noodzakelijk een trendbreuk want de verkoop en swaps dienen om de eigen munt te ondersteunen. Dit is een legitiem doel en wijst dus niet op een verlies aan vertrouwen van de centrale bank in goud.

Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal  

Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.