Latijns-Amerika zoekt toenadering tot China, terwijl de Fed waarschuwt voor blijvende economische schokken. In Nederland loopt de woningmarkt vast en groeit de kritiek op huurbevriezing. Ondertussen dringt Trump aan op fors hogere NAVO-uitgaven. In deze weekselectie lees je de belangrijkste ontwikkelingen wereldwijd en in eigen land.
In geopolitiek opzicht vond deze week een opvallende verschuiving plaats: de presidenten van Brazilië, Colombia en Chili bezochten gezamenlijk China om nauwere banden met de Aziatische grootmacht aan te halen. De Braziliaanse president Lula da Silva sprak zelfs van een “onverwoestbare relatie” en bekritiseerde openlijk het protectionistische beleid van de Amerikaanse president Donald Trump.
Met deze vierdaagse top in Beijing willen de Zuid-Amerikaanse leiders hun afhankelijkheid van de VS verminderen en profiteren van de groeiende invloed van China. Er werden miljarden aan Chinese investeringen aangekondigd, onder meer in Braziliaanse infrastructuur.
De toenadering komt op een moment van wereldwijde onzekerheid door de terugkeer van Trump, wiens beleid internationale afspraken onder druk zet. Analisten stellen dat landen als Brazilië bewust inzetten op een multipolaire wereldorde en hun strategische opties verbreden. Voor China betekent dit een versterking van haar positie in Latijns-Amerika, een regio rijk aan grondstoffen en groeiende markten.
Jerome Powell, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve), waarschuwde deze week voor een economische periode waarin verstoringen in het aanbod, zogeheten ‘supply shocks’, vaker en langduriger kunnen optreden. Of het nu gaat om natuurrampen, pandemieën of handelsoorlogen: deze schokken brengen inflatie én groeivertraging met zich mee, wat het beleid van centrale banken bemoeilijkt.
Powell erkent dat het huidige beleidskader van de Fed, opgesteld in 2020, onvoldoende rekening houdt met dit soort situaties. Tijdens een toespraak kondigde hij aan dat er discrete maar belangrijke aanpassingen op komst zijn. Het doel is om beter voorbereid te zijn op een toekomst waarin inflatie grilliger is dan in het afgelopen decennium.
De toespraak komt op een moment waarop de economische koers van de VS mede wordt beïnvloed door het protectionistische beleid van president Trump. Zijn invoertarieven en handelsbeperkingen worden beschouwd als economische schokken die bedrijven met hogere kosten opzadelen. Onlangs waren Lex Hoogduin en Nout Wellink te gast in de Holland Gold-podcast, waar zij hun visie gaven op de gevolgen van Trumps invoertarieven.
De Fed staat hiermee voor de uitdaging om het juiste evenwicht te vinden tussen inflatiebestrijding en economische groei, zonder de fragiele balans van de post-pandemische economie te verstoren.
De Autoriteit Woningcorporaties (Aw) heeft deze week forse kritiek geuit op het kabinetsplan om de huren van sociale huurwoningen te bevriezen in 2025 en 2026. Wat bedoeld is als een maatregel om lage inkomens te ontzien, blijkt volgens de toezichthouder juist averechts te werken. Door het mislopen van huurverhogingen dreigen woningcorporaties miljarden minder te kunnen investeren in renovatie en verduurzaming, waardoor vooral huurders in oudere, slecht geïsoleerde woningen uiteindelijk méér woonlasten krijgen — met name door oplopende energiekosten.
Volgens berekeningen van de Aw kan het investeringsverlies oplopen tot €49 miljard tot 2034. De toezichthouder stelt dat tientallen corporaties financieel in de knel komen, met name in regio’s met een grote nieuwbouwopgave zoals Haaglanden en Groningen. Ook het waarborgfonds WSW signaleert risico’s: 140 corporaties zouden in deze kabinetsperiode al problemen kunnen ondervinden.
De kritiek komt bovenop eerdere bezwaren van koepelorganisatie Aedes, die dreigt naar de rechter te stappen als de plannen niet worden bijgesteld. Minister Mona Keijzer (BBB) noemt de situatie “zorgelijk” en onderzoekt aanpassingen om woningbouwambities overeind te houden.
Terwijl de woningnood nijpend blijft, is het aantal afgegeven vergunningen voor nieuwbouwwoningen in het eerste kwartaal van 2025 met ruim 22% gedaald ten opzichte van vorig jaar. Slechts 12.500 vergunningen werden verstrekt, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is een daling van 3.500 vergunningen, en volgens woningbouwexpert Peter Boelhouwer een rechtstreeks gevolg van falend kabinetsbeleid.
De oorzaken zijn divers: van het personeelstekort bij gemeenten en stijgende bouwkosten, tot de aanscherping van milieuregels zoals de stikstofnormen. Vooral in provincies als Gelderland en Noord-Brabant zijn projecten stopgezet. Ook maakt de onzekerheid over het kabinetsvoornemen om huren te bevriezen het voor corporaties minder aantrekkelijk om te bouwen.
De combinatie van stijgende kosten, dalende opbrengsten en beleidsmatige onzekerheid betekent dat het doel van 100.000 nieuwe woningen per jaar verder uit zicht raakt. Als er geen fundamentele beleidswijziging komt, dreigt de woningmarkt de komende jaren verder vast te lopen.
Met de NAVO-top eind juni in het vooruitzicht, zet Donald Trump Europese lidstaten onder druk om hun defensie-uitgaven fors te verhogen. Zijn eis: 5% van het bruto binnenlands product (bbp) moet naar defensie en gerelateerde investeringen, zoals cyberveiligheid en militaire infrastructuur. Premier Mark Rutte lijkt bereid te tekenen, maar het plan stuit op serieuze vragen.
Momenteel hanteren de NAVO-landen een norm van 2%, en zelfs dat halen veel lidstaten nog niet. Een verhoging naar 5% zou de Europese defensie-uitgaven op jaarbasis bijna verdrievoudigen — tot circa €850 miljard. Over zeven jaar zou dit cumulatief oplopen tot een extra €2000 miljard.
Critici noemen het plan een “financiële gatenkaas”, omdat duidelijke onderbouwing en structurele financiering ontbreken. Daarbij vrezen zij dat noodzakelijke investeringen in bijvoorbeeld klimaat, onderwijs en zorg onder druk komen te staan. De korte duur van de komende NAVO-top, aangepast aan Trumps voorkeur voor korte vergaderingen, maakt het vinden van een gebalanceerde oplossing des te moeilijker.
De wereld verandert razendsnel: geopolitieke spanningen, torenhoge defensie-uitgaven en dreigende economische schokken zetten de markten onder druk. Wilt u meer weten over het kopen van goud? Plan vrijblijvend een adviesgesprek.