"Platinamarkt op kantelpunt richting krachtige uitbraak"

Vele autoconstructeurs hebben hun platinavoorraden compleet afgebouwd met de doelstellingen om het wagenpark volledig elektrisch te maken. Maar die elektrische transitie loopt niet van een leien dakje. Intussen werken autoconstructeurs met een just-in-time politiek om hun vraag naar platina te voorzien. Dit kan bij de minste disruptie zorgen voor een prijssqueeze en een rush in platina. 

Beleggers toonden de voorbije jaren ook weinig interesse in platina. Verschillende platina-ETF's zagen een netto-uitstroom van 2021 tot 2023, maar de situatie is sinds vorig jaar aan het kantelen. De vraag naar platina juwelen stond de laatste jaren eveneens onder druk, vooral door een dalende vraag uit China. Maar ook daar komt verandering in de markt, zoals verder wordt uitgelegd.

Ondanks de zwakke vraag van de voorbije jaren, verkeert de platinamarkt al voor het derde jaar op rij in een globaal tekort. Door de lage prijzen zijn veel platinamijnen onrendabel geworden en dit weegt op het aanbod. Zowel Zuid-Afrikaanse als Noord-Amerikaanse producenten hebben mijnen moeten herstructureren en mijnschachten moeten sluiten. In het eerste kwartaal van dit jaar verergerde de situatie en daalde de wereldwijde platinaproductie met 13%. Door zware regenval in Zuid-Afrika werden verschillende platinamijnen getroffen door overstromingen en dat deed de productie extra dalen.

Zowel de World Platinum Investment Council (WPIC) als Johnson Matthey verwachten voor het derde jaar op rij tekorten in de platinamarkt. De WPIC verwacht een structureel platina tekort van 966.000 ounces. Johnson Matthey schat het tekort voor 2025 iets lager in op 730.000 ounces. Deze schattingen kunnen fluctueren door marktomstandigheden maar het blijft een structureel tekort voor de derde keer op rij.

Tabel: Structurele platinatekorten volgens Johnson Matthey.

Om de markttekorten aan te vullen worden bestaande platina voorraden aangesproken. En om de platinamarkt in balans te houden zou de bovengrondse platinavoorraad dit jaar met 31% dalen tot 2,2 miljoen ounces. Deze voorraden zijn dermate laag geworden dat ze amper drie maanden aan de totale wereldwijde platinavraag kunnen voldoen! Indien deze situatie de komende jaren aanhoudt, en daar lijkt het sterk op, dan zouden de bovengrondse platinavoorraden zo goed als uitgeput zijn tegen 2028.

Chinese vraag naar platina explodeert

Het dalende platina-aanbod in combinatie met een herstellende vraag kan voor een explosieve situatie zorgen in de markt. Deze week werd bekend gemaakt dat China 11,5 ton platina importeerde in april. Om dit in context te plaatsen: jaarlijks wordt er wereldwijd amper 180 ton platina gemijnd. 

Bloomberg rapporteert dat steeds meer Chinese juweliers overschakelen op platina. In de bekende Shuibei juweliersmarkt van Shenzhen is het aantal platinaverkopers de voorbije maand verdrievoudigd. Door de hoge goudprijs en de recente sterke prijsschommelingen in goud schakelen juweliers over op het goedkopere platina.

Dit is een enorme trendbreuk die lang op zich heeft laten wachten. Sinds 2014 was de Chinese vraag naar platina juwelen stelselmatig aan het dalen, van 2 miljoen platina ounces tot minder dan 500.000 ounces op jaarbasis. In 2023 bedroeg de Chinese vraag naar platina juwelen 75% minder dan een decennium daarvoor. De vraag was zo laag geworden en op een punt beland dat het bijna enkel nog opnieuw kon stijgen. Dat is wat er nu aan het gebeuren is.