De geopolitieke dreiging in het Midden-Oosten werd vorig weekend ineens concreet toen Israël en de Verenigde Staten een militair conflict startten met Iran en daarmee een spiraal van geweld in gang zetten waarvan het einde voorlopig nog niet in zicht is. Hoe reageerden de financiële markten op deze nieuwe escalatie?
Zoals kon worden verwacht, schoten de prijzen van met name olie en gas naar omhoog. Ook goud en zilver lieten in eerste instantie prijsstijgingen optekenen maar de records van eind januari werden lang niet geëvenaard. Later volgde een terugval die kon worden toegeschreven aan de duurdere dollar.
De Amerikaanse munt profiteerde volop van de opgelopen geopolitieke spanningen. Daar zijn verschillende redenen voor. De Verenigde Staten zijn namelijk grotendeels energie-onafhankelijk wat betreft olie en gas en hebben bijgevolg geen last van mogelijke onderbrekingen in het aanbod. Daarnaast nemen de inflatieverwachtingen toe, wat de kans op snelle verlagingen van de beleidsrente kleiner maakt.
Daardoor wordt de dollar relatief gezien aantrekkelijker tegenover andere valuta. Ten slotte is er ook de verwachting dat er minder geld naar de emerging markets zal vloeien en de kapitaalstromen eerder hun weg richting de liquide Amerikaanse markten zullen vinden. Of de klim van de dollar een lang leven zal beschoren zijn, valt nog af te wachten.
Goudprijs sinds 1/1/26, in EUR per troy ounce (Bron: HollandGold)
Na iets meer dan twee maanden in 2026 noteert goud 18% hoger in dollar en 19,5% in euro. Daarmee is voor het eerst sinds lang het rendement nog eens hoger in dollar dan in euro. Hetzelfde beeld zien we bij zilver, dat sinds de top van eind januari een groot deel van de jaarwinst zag verdampen maar nog steeds 16,5% over houdt in dollar en 18% in euro.
Voorlopig heeft de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof (Supreme Court) rond de tarieven weinig impact op de markten. Deze hoogste rechtbank oordeelde dat de handelstarieven die door president Trump werden opgelegd aan exportlanden onwettig zijn. Enkel de tarieven in het kader van de Amerikaanse nationale veiligheid (Section 232) houden stand.
Dit belette Trump niet om andere wetgeving aan te wenden om toch een globaal tarief van 10% in te stellen. Het is voorlopig onduidelijk wat dit doet met bestaande bilaterale tariefakkoorden en of de VS de al geheven en betaalde tarieven moet terugstorten.
Euro/dollar sinds 27 februari (Bron: TradingView)
Zoals vermeld heeft het conflict in het Midden-Oosten en een potentiële ontwrichting van de energievoorziening de inflatievrees weer aangewakkerd. Dat kan gevolgen hebben op de renteverwachtingen. Binnen de Amerikaanse centrale bank zijn de meningen alvast verdeeld over het onderwerp. In de pers was er openlijke onenigheid tussen John Williams van de New York Fed en Jeffrey Schmid van de Kansas City Fed.
Williams is voorstander van verdere renteverlagingen terwijl Schmid zich daartegen verzet omdat de inflatie nog steeds boven de doelstelling ligt en de risico’s op een opflakkering weer zijn toegenomen. Kevin Warsh, die in mei Jerome Powell opvolgt als Fed-voorzitter, wacht de taak om binnen het beleidscomité de neuzen in dezelfde richting te krijgen.
Zilverprijs sinds 1/1/26, in EUR per kilogram (Bron: HollandGold)
De kans dat er voor de machtswissel aan de top van de Fed iets zal gebeuren, is eerder klein. Volgens de CME FedWatch Tool gaat momenteel 97% uit van een ongewijzigde rente op de eerstvolgende monetaire vergadering van 18 maart. Ook voor de vergaderingen van 29 april en zelfs 17 juni is er een ruime meerderheid die een status quo verwacht. De eerste kans op een renteverlaging met 25 basispunten verschuift daarmee naar 29 juli.
Uitstel van renteverlagingen hoeft niet noodzakelijk negatief te zijn voor goud. De lange rente (Amerikaanse staatsobligatie op 10 jaar) is de voorbije week gestegen als gevolg van het oorlogsgeweld. De inflatieverwachtingen zijn echter nog harder gestegen waardoor in reële termen de rente is gedaald.
Vorig jaar werd voor het eerst het omslagpunt bereikt waarbij goud een groter aandeel kreeg in de valutareserves van de centrale banken dan Amerikaanse staatsobligaties. In 2025 kochten centrale banken gezamenlijk 863 ton goud. Dat is in volumetermen ongeveer een vijfde minder dan het jaar daarvoor maar wel nog steeds fors boven het gemiddelde van de voorbije 15 jaar, dat 564 ton bedraagt. Bovendien werd door de gestegen prijzen nominaal wel veel meer goud gekocht. De gemiddelde goudprijs lag in 2025 44% hoger dan een jaar eerder. Daarmee werd de volumedaling meer dan gecompenseerd.
Polen was vorig jaar de grootste goudkoper met 102 ton. Voorlopig zet de trend zich in 2026 door. Zo verhoogde de Chinese centrale bank in januari voor de 16de maand op rij zijn goudvoorraad. Niet alleen de centrale banken maar ook de uitgevers van goud tokens zijn heel actief op de fysieke markt. Hier spant Tether de kroon. De uitgever van Tether Gold (XAUT) kocht vorig jaar 82 ton goud.
De gezamenlijke marktwaarde van de fysieke goudtokens bedraagt intussen meer dan 6 miljard dollar. Belangrijk om weten is dat deze producten dus geen ‘concurrent’ zijn van goud maar integendeel zelfs bijdragen aan de fysieke vraag.
Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal
Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.