Hoe de internationale goudmarkt werkt (Deel 2)

 

Auteur: Jan Nieuwenhuijs

Klik hier voor het eerste deel in deze reeks

De Londense goudmarkt is een OTC-markt, waar geen handelsregels zijn vastgesteld zoals bij een beurs. Tot op zekere hoogte is deze unieke markt echter georganiseerd. Laten we beginnen met de basis. Hoe werkt deze markt? En waarom is Londen zo belangrijk voor de wereldwijde goudmarkt?

De LBMA integriteitsketen en de Londense goudmarkt

Wereldwijd zijn er 71 LBMA-geaccrediteerde raffinaderijen (smelterijen), die de poortwachters zijn van de integriteitsketen van de LBMA. Deze smelterijen accepteren enkel goud van geverifieerde bronnen. Wanneer LBMA-smelterijen baren produceren met een gewicht tussen 350 en 430 troy ounce, met een fijnheid van niet minder dan 995 delen per 1000, voldoen ze aan de “LBMA Good Delivery” normen. De integriteitsketen is een gesloten systeem van smelterijen, logistieke bedrijven, en bewaarders—allen lid van de LBMA—verspreid over de wereld, die ervoor zorgen dat al het metaal binnen de keten van de juiste kwaliteit is. Baren die uit de integriteitsketen worden onttrokken, kunnen alleen terugkeren in de keten via de geaccrediteerde smelterijen.

Het aantal LBMA-geaccrediteerde smelterijen per continent in 2021 (Bron: The Alchemist)

Wanneer de zojuist genoemde logistieke bedrijven grote goudbaren transporteren naar kluizen die zich binnen de M25 ringweg van Londen bevinden, zijn deze baren officieel “London Good Delivery,” en dienen ze als fysieke dekking voor de handel in de Londense goudmarkt. Hoewel dit goud zich in Londen bevindt, nemen handelaren van over de hele wereld deel aan de Londense goudmarkt.

Het systeem van kluizen in Londen moet niet worden verward met de integriteitsketen van de LBMA. De integriteitsketen omspant de hele wereld, en ook goudbaren met andere gewichten dan LBMA Good Delivery worden hierin geborgen.

Goudbaren geproduceerd door LBMA-geaccrediteerde smelterijen zijn de wereldwijde standaard. De Shanghai Gold Exchange (SGE), bijvoorbeeld, accepteert naast goudbaren van SGE-gecertificeerde smelterijen ook LBMA-gecertificeerd metaal in haar kluizen.

Aantal LBMA Good Delivery goudbaren in Londen (Bron: LBMA)

AURUM en de wereldwijde OTC- goudhandel

Het hart van de Londense goudmarkt is een elektronisch clearingsysteem genaamd AURUM, dat de LBMA-clearingbanken met elkaar verbindt. De Londense goudmarkt kan worden gezien als een banksysteem met fysiek goud in Londen als reserves, en AURUM als het clearingbureau. Hoe clearing werkt wordt hieronder behandelt.

Goudhandel in Londen vindt voornamelijk plaats op een unallocated basis. Een unallocated rekening bij een edelmetaalbank is een vordering op een pool van fysiek goud dat eigendom is van de bank. Het aanhouden van een unallocated positie (kortweg “unallocated”) bij een edelmetaalbank is te vergelijken met een fiat-deposito bij een reguliere bank. U heeft weliswaar een vordering, maar die is niet volledig gedekt door de bank. Unallocated is het krediet in de Londense goudmarkt.

Als een klant een allocated positie bij een edelmetaalbank aanhoudt, bezit hij uniek identificeerbare goudbaren die opzij zijn gezet en niet op de balans van de bank staan. Klanten betalen opslagkosten voor het aanhouden van allocated metaal, in tegenstelling tot veel lagere kosten voor het bewaren van unallocated metaal. Elke klant kan overstappen van unallocated naar allocated, en vice versa, wat de papiermarkt verbindt met de fysieke markt in Londen. Edelmetaalbanken zijn overeengekomen dat eventuele kosten voor het toewijzen (alloceren) van metaal alleen kan worden gewijzigd op een termijn van 30 dagen na aankondiging.

De belangrijkste redenen waarom het merendeel van de handel op de Londense goudmarkt op een unallocated basis plaatsvindt, zijn gemak en efficiëntie. Wat goud speciaal maakt, is dat het zowel een grondstof als een valuta is. Handelen op unallocated basis maakt het bijvoorbeeld mogelijk om goud te kopen voor precies $1.000.000 Amerikaanse dollars, of precies 25.000 troy ounce te lenen. De grootte van een allocated transactie is altijd gekoppeld aan afwijkende gewichten van verschillende fysieke goudbaren, wat leidt tot onhandige getallen. Dit is de reden waarom “loco London unallocated” wordt gebruikt als de primaire valuta in de wereldwijde OTC-goudmarkt.

Clearing via AURUM staat onder toezicht van en wordt beheerd door “London Precious Metals Clearing Limited” (LPMCL). De clearingbanken die deelnemen aan AURUM (de LPMCL-leden) zijn HSBC, ICBC Standard Bank, JP Morgan en UBS. Andere banken en deelnemers aan de Londense goudmarkt zijn op de een of andere manier verbonden met de clearingbanken. Deze banken verrekenen transacties in de Londense goudmarkt.

Clearingbanken hebben ofwel hun eigen kluis in Londen, hebben een rekening bij bewaarders zoals Brinks of Loomis, of gebruiken de kluis van de Bank of England.

Illustratie van de structuur van de Londense goudmarkt. De clearingbanken zijn aan elkaar verbonden via AURUM, en cliëntbanken en sub cliënten zijn verbonden via de clearingbanken. Alle clearingbanken, maar niet alle cliëntbanken en sub cliënten zijn in deze grafiek opgenomen. Alle verbindingen tussen de bedrijven zijn hypothetisch.

Hoe werkt de daadwerkelijke handel? Stel dat een goudmijnbedrijf 180.000 troy ounce in unallocated goud leent van een edelmetaalbank in Londen tegen een rente van 2% . In dit voorbeeld is dat de bank UBS, wat toevallig een clearingbank is. Na ontvangst van de lening verkoopt het goudmijnbedrijf het metaal direct op de markt, om de opbrengsten ervan te gebruiken voor een mijnbouwproject in Australië. Een jaar later heeft het goudmijnbedrijf 183.600 troy ounce gedolven en wil ze UBS de hoofdsom plus rente terugbetalen (ervan uitgaande dat is afgesproken dat de rente in goud wordt betaald).

Vervolgens brengt het goudmijnbedrijf het ongeraffineerde goud naar een smelterij in Australië, en geeft het bedrijf aan dat ze in loco Londen unallocated wil worden uitbetaald. De smelterij neemt het goud in ontvangst en bericht haar edelmetaalbank in Londen, Merrill Lynch, om 183.600 troy ounce van haar eigen rekening over te schrijven naar de rekening van het goudmijnbedrijf bij UBS (zie de bovenstaande grafiek voor verduidelijking). Merrill Lynch informeert haar clearingbank JP Morgan over de overboeking van 183.600 troy ounce naar de rekening van het goudmijnbedrijf bij UBS. Wanneer UBS 183.600 troy ounce via AURUM heeft ontvangen, wordt de rekening van het goudmijnbedrijf gedebiteerd met 183.600 troy ounce en is de lening terugbetaald.

Wat in Australië wordt verrekend zijn de contante kosten voor het raffineren van het goud en een correctie voor de lokale goudprijs korting/premie ten opzichte van de prijs in Londen.

Ongeraffineerde goudbaar, “doré” genaamd, dat meestal een zuiverheid van 80% heeft. Dorébaren worden vanwege raffinagekosten tegen een korting verhandeld ten opzichte van geraffineerde baren (Bron: Barrick)

Of er fysiek goud wordt overgedragen tussen JP Morgan en UBS via AURUM hangt af van alle transacties van deze banken en hun klanten. In de Londense goudmarkt worden dagelijks duizenden unallocated transacties uitgevoerd, waardoor de clearingbanken aan het eind van elke dag vele vorderingen op elkaar hebben. De clearingprocedure begint elke dag om 16:00 uur GMT met het verrekenen van alle vorderingen die LPMCL-leden op elkaar hebben. Na dit proces worden de resterende vorderingen afgewikkeld in fysiek goud.

Ander manieren waarop er in de Londense goudmarkt wordt gehandeld zijn bedrijven, centrale banken en investeerders die via forwards, swaps en opties in goud handelen net zoals ze in andere valuta handelen via valutamarkten.

De LBMA Gold Price benchmark

Handel in de Londense goudmarkt vindt plaats tussen alle LBMA-leden. Maar met zoveel deelnemers vraagt u zich misschien af wat de spotprijs van goud is in deze markt. Technisch gezien is er in dit web van handel niet één goudprijs.

De kern van deze markt bestaat uit 12 LBMA-marktmakers, die gedurende de dag een tweerichtingsmarkt (bied- en laatkoers) moeten noteren. Deze koersen zijn alleen toegankelijk voor hen die een zakelijke relatie hebben met deze banken. De spotprijs van goud die u ziet op bijvoorbeeld Bloomberg, Reuters of Netdania, is vaak een samenstelling van verschillende koersen van LMBA-marktmakers. Als gevolg hiervan kunnen de prijzen tussen de zojuist genoemde media verschillen.

Dat brengt ons bij een ander functie van de Londense goudmarkt: de “LBMA Gold Price” benchmark. De LBMA Gold Price, die voorheen de London Fix heette, is een veiling die twee keer per dag wordt gehouden: om 10:30 uur en om 15:00 uur. Deze benchmark wordt voor een variëteit aan doeleinden gebruikt, zoals industriële contracten.

Er zijn 16 geregistreerde directe deelnemers aan de LBMA Gold Price, die toegang kunnen verschaffen tot de veiling voor hun klanten. Een veiling begint met het bekendmaken van een startprijs. Op basis van de startprijs presenteren de directe deelnemers en klanten of ze kopers of verkopers zijn en in welke hoeveelheid (loco London unallocated). Doorgaans zijn na de eerste ronde de koop- en verkoopvolumes van alle deelnemers niet in evenwicht, en wordt de prijs naar boven of beneden bijgesteld, gevolgd door een nieuwe biedronde. Dit proces wordt herhaald totdat de netto volumes van alle deelnemers binnen de vooraf bepaalde tolerantie vallen. Ten slotte wordt het metaal afgerekend en wordt de veilingprijs gepubliceerd.

LBMA PM Gold Price gegevens van 1 maart 2021. De prijs eindigde op $1.734,15 Amerikaanse dollars per troy ounce (Bron: ICE)

Het bovenstaande is een vereenvoudigde weergave van de Londense goudmarkt. Raadpleeg voor meer informatie de LBMA OTC Guide en bezoek de LBMA-website.

Voor mijn onderzoek naar de Londense goudmarkt heb ik insiders Bron Suchecki, Ross Norman en Jeffrey Christian, geraadpleegd. Eventuele onjuistheden in dit artikel blijven mijn verantwoordelijkheid.

Dit artikel verscheen eerder op The Gold Observer