Platina schittert opnieuw: hoogste prijs in 11 jaar

Terwijl beleggers gefixeerd zijn op goud, technologieaandelen en bitcoin, schittert platina met een overtuigende comeback. Het edelmetaal bereikte onlangs het hoogste prijsniveau in elf jaar. Wat zit er achter deze opmars en kan de platinaprijs nog verder stijgen?

Het was een uitstekende periode voor goud en zilver die respectievelijk 26,7% en 24,7% stegen in Amerikaanse dollar (+12,8% en +10,8% procent in euro). De beste prestatie was echter weggelegd voor platina dat 51,6% hoger knalde in Amerikaanse dollar en 37,7% steeg in euro termen! Wat is de reden voor de knalprestatie van platina?

Prestatie van platina(rood), goud(zwart), zilver(blauw). (Bron: stockcharts.com)

De platinaprijs was jarenlang de zwakke schakel onder de edelmetalen. In een eerder artikel schreef ik al hoe de platinamarkt zich op een kantelpunt bevond. Fundamentele zaken waren aan het wijzigen en dat zowel in de vraag als het aanbod van platina. Ook technisch gezien probeerde platina uit te breken uit een 17-jarige neerwaartse koerstrend. Alle puzzelstukjes begonnen perfect samen te vallen en eind mei is de platinaprijs krachtig opwaarts uitgebroken. De platinaprijs heeft zijn beste kwartaalprestatie gehad sinds 2000. 

Allereerst was er het nieuws dat de Zuid-Afrikaanse platinaproductie begin dit jaar daalde tot het derde laagste niveau in 25 jaar. Rusland, de tweede grootste platinaproducent ter wereld, exporteert sinds de oorlog geen platina meer naar westerse markten. Alle Russische platina-export gaat uitsluitend nog naar China. Bovendien ontbreken grote platinavoorraden om de dalende wereldproductie goed te maken. Voor het derde jaar op rij is er een tekort op de platinamarkt en het probleem wordt structureel.

Door de vrees voor Amerikaanse importtarieven op platina werden er grotere platinavolumes dan normaal verscheept naar de VS. Tot nu toe voorziet de Trump-administratie in zijn handelsoorlog uitzonderingen voor edelmetalen zoals platina, terwijl koper getroffen wordt door een importtarief van 50%. Tenslotte heeft de lage platinaprijs ook goudbeleggers aangetrokken om winsten in te herbeleggen.

Arbitrage van goud naar platina

De krapte in de aanvoer van platina valt dus samen met een hogere vraag. Een kleine maar groeiende hoeveelheid beleggers begint winsten uit de goudmarkt te arbitreren en te herbeleggen in platina. In de juwelenmarkt gebeurt hetzelfde. Door de hoge goudprijs, die boven het budget van steeds meer consumenten is komen te liggen, groeit de interesse in platina juwelen. In China bijvoorbeeld, daalde de vraag naar goudjuwelen met 32% op jaarbasis, terwijl de vraag naar platinajuwelen met 26% toenam.

Door de koerssprong van platina is de goud/platina ratio gedaald van 3,6 tot 2,3. Dit betekent dat platina het verschil met de goudprijs wat heeft goedgemaakt maar goud noteert nog steeds 2,3 maal duurder is dan platina. De voorbije 120 jaar noteerde de platinaprijs grotendeels boven de goudprijs, namelijk aan een ratio van minder dan 1. Er blijft een significant verschil goed te maken indien platina opnieuw de goudprijs wil evenaren. Per ounce blijft goud op dit moment 1.900 USD duurder dan platina.

Evolutie van de goud/platina ratio. (Bron: stockcharts.com)

Hernieuwde wereldwijde interesse in platina

Door de krachtige prijsstijging van platina tot het hoogste niveau in 11 jaar krijgt deze kleine markt plots meer aandacht. En die aandacht komt uit alle hoeken van de wereld. Verschillende bronnen zoals de World Platinum Investment Council melden dat sommige Chinese goudjuweliers hun aanbod volledig switchen naar platinajuwelen. 

Ook in India, een andere belangrijke groeimarkt, zit de vraag naar platina juwelen in stijgende lijn. Indische media stellen dat de perceptie rond platina aan het veranderen is bij Indiërs. Terwijl platina historisch wordt gezien als een metaal voor juwelen, beseft men steeds meer dat het eveneens een investering is die in waarde kan toenemen. Ook in de Arabische Emiraten, zoals Dubai dat al een belangrijke goudmarkt heeft, vraagt een lokale krant zich af of platina “het nieuwe goud” kan worden.

China beseft het strategische belang van platina en organiseert sinds 2021 de "Shanghai Platinum Week", een evenement dat alle belangrijke organisaties uit de platina-industrie bijeenbrengt. De Shanghai Platinum Week vond de voorbije week plaats, van 7 tot 10 juli.

Divergentie tussen goudprijs en platina blijft aanzienlijk.

Platina is als een wielrenner die net op tijd de goede conditie heeft gevonden nadat hij een tijdlang verstopt zat achteraan in het peloton. Met de recente prestaties heeft platina nog eens zijn explosieve kracht getoond. Is dit voor platina een eindsprint of slechts een tussensprint? 

Laten we nog eens kijken naar de technische situatie van de platinaprijs. In een vorig artikel toonde ik een grafiek waarbij de platinaprijs bewoog in een driehoeksformatie met een 17 jaar dalende trendlijn. 

Er stond: "Sinds 2022 beweegt de platinaprijs in een steeds nauwere bandbreedte van lagere toppen en hogere bodemkoersen. Technisch gezien wil de platinaprijs uitbreken. De fundamentele analyse van vraag en aanbod in de platinamarkt, mét de structurele tekorten, wijst erop dat een opwaartse uitbraak een kwestie van tijd is."

Die prijsuitbraak is er nadien heel snel gekomen. In juni behaalde platina het beste maandrendement in 40 jaar tijd!  

De grote divergentie tussen goud en platina. (Bron: stockcharts.com & analyse.be)

Door te stijgen tot 1.450 USD per ounce bereikte platina de hoogste prijs in 11 jaar, sinds 2014. Het zou normaal zijn indien de platinaprijs even rond deze niveau's pauzeert. De niveau’s tussen 1.400 en 1.500 USD werd tussen 2012 en 2014 vele malen getest en vormen nu een logisch eerste weerstandsniveau. 

De scherpe stijging van platina werd in juni tweemaal kort tegengehouden. De Nymex grondstoffenbeurs verhoogde zowel op vrijdag 13 juni als op 26 juni de margerentes voor platina tot 5%. Door hogere margerentes worden er hogere kapitaaleisen opgelegd aan platinahandelaars. Deze interventies hebben telkens geleid tot een stevige dagdaling in platina, waarna herstel volgde. Ook de leentarieven voor platina zijn de voorbije maanden sterk gestegen.

Dergelijke interventies in de markt voor platina futures kunnen tot volatiliteit blijven leiden. Dit zijn gelijkaardige praktijken die jarenlang de goudprijs artificieel laag gehouden hebben, vooral in de periode 2012-2019. Uiteindelijk zal, net zoals bij goud, de vraag naar fysiek platina de markt overweldigen en de prijs verder omhoog stuwen. 

Beleggers zullen platina meer en meer beginnen te erkennen als een excellente diversificatie in een edelmetaalportefeuille. Na deze historische stijging kan het best geopteerd worden voor periodieke aankopen in platina.

De onderwaardering van platina blijft historisch uitzonderlijk en zal niet blijven duren. Aan de huidige prijs van 1.450 USD/ounce noteert platina nog steeds 1.900 dollar onder de goudprijs. Platina is niet enkel een industrieel metaal. Het is zowel een edelmetaal als een strategisch metaal. De recente rush in platina vormt nog maar het begin van wat een nieuwe en langdurige stierenmarkt in platina zal worden.

Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal  

Namens Holland Gold interviewt Paul Buitink en Yael Potjer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.