IMF: 'Oorlog in Oekraïne heeft wereldwijd effect op economie'

Door: Frank Knopers 

De oorlog in Oekraïne heeft de economische vooruitzichten wereldwijd verslechterd. Dat schrijft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in haar nieuwste rapport over de wereldeconomie. Economen van deze organisatie verwachten dit jaar een wereldwijde groei van 3,6%, terwijl ze in januari nog op een groei van 4,4% rekenden. Ter vergelijking, vorig jaar groeide de wereldeconomie met 6,1% door een snel herstel na de coronacrisis.

Volgens het IMF heeft de oorlog op verschillende manieren effect op de economie. Het meest directe effect is de prijsstijging van energie en grondstoffen, waardoor de inflatie wereldwijd toeneemt. De hoge energieprijzen raken vooral de Europese consument, terwijl opkomende landen ook problemen ondervinden door hoge voedselprijzen. Het IMF voorziet dit jaar gemiddeld 5,7% inflatie in ontwikkelde economieën en zelfs 8,7% in opkomende economieën. Daarnaast zijn er ook indirecte effecten als gevolg van economische sancties en de logistieke problemen die daaruit voortvloeien.

IMF voorziet fors hogere inflatie in 2022 (Bron: IMF, Bloomberg)

Minder economische groei

Het positieve is dat het IMF nog steeds rekening houdt met een groei van de wereldeconomie, zowel in ontwikkelde als opkomende economieën. Maar vergeleken met vorig jaar moeten we rekening houden met een verslechtering. In 143 landen, die samen goed zijn voor 86% van de wereldeconomie, zal de groei van het bruto binnenlands product (bbp) dit jaar lager uitvallen dan eerder werd gedacht.

"In een paar weken tijd maakt de wereld opnieuw een gigantische transformerende schok mee. Net toen een duurzaam herstel van de coronapandemie in zicht leek, heeft de oorlog het zeer reële vooruitzicht geschapen dat een groot deel van dat herstel zal worden weggevaagd", zo schrijft IMF-hoofdeconoom Pierre-Olivier Gourinchas in het voorwoord van het rapport.

Vooral de eurozone merkt de gevolgen van deze nieuwe crisis. Hield het IMF in januari nog rekening met 3,9% groei voor dit jaar , nu is dat nog slechts 2,8%. De Amerikaanse economie blijkt veel minder kwetsbaar, omdat deze minder afhankelijk is van grondstoffen uit Rusland. De groeiverwachtingen voor de VS daalden van 4% naar 3,7%, een daling van minder dan tien procent.

Ook China is volgens het IMF minder kwetsbaar. De groeiprognose voor de tweede grootste economie ter wereld daalde van 4,8% naar 4,4%. Ook dat is een veel kleinere daling dan in Europa. De grootste verliezers zijn de twee landen die in oorlog verkeren. De Oekraïense economie zal dit jaar met 35% krimpen, die van Rusland naar schatting met 8,5%.

IMF verwacht economische krimp in Oekraïne en Rusland (Bron: IMF, Bloomberg)

Neerwaarts risico

Deze groeipercentages zijn gebaseerd op een scenario waarin de oorlog in Oekraïne niet verder escaleert en Westerse landen hun sancties tegen olie en gas uit Rusland niet verder aanscherpen dan wat er eind maart is voorgesteld. Dat betekent dat er nog veel onzekerheid in de prognoses zit.

Het IMF heeft daarom ook een scenario doorgerekend waarin de sancties tegen Rusland halverwege dit jaar wel strenger worden. In dit scenario zullen de prijzen van energie en andere grondstoffen nog verder oplopen en zullen logistieke ketens verder ontregeld raken. In dit scenario valt de groei van de wereldeconomie 2% lager uit en die in Europa zelfs 3% lager.

Naast geopolitieke risico's zijn er nog andere risico's voor de economie. Zo wijst het IMF op de mogelijkheid dat er nieuwe varianten van het coronavirus opduiken. In China leidt een nieuwe uitbraak al tot nieuwe lockdowns, waardoor lange wachtrijen zijn ontstaan in de haven van Shanghai. Dit kan resulteren in hogere prijzen en een slechtere beschikbaarheid van producten.

Stijgende rente

Tot slot wijst het IMF ook op het risico van stijgende rentes en een verkrapping van het monetaire beleid door centrale banken. Met name een snelle renteverhogingen door de Federal Reserve kan tot problemen leiden, omdat de dollar daardoor sterker wordt en schulden in deze valuta duurder worden. Dit kan op termijn problematisch worden voor opkomende economieën met veel dollarschulden, omdat die voortdurend leningen moeten doorrollen.

Een positieve noot in het rapport is dat de wereldeconomie nog steeds groei laat zien en dat de wereldhandel ook nog steeds toeneemt, dit jaar naar verwachting met ongeveer 5%.

 

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines

Holland Gold YouTubeKijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal

Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Joris Beemsterboer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren.