'ECB moet obligaties blijven opkopen vanwege onrust Oekraïne'

Door: Frank Knopers 

De ECB moet dit jaar staatsobligaties blijven opkopen om de markt te beschermen tegen negatieve impact van het conflict in Oekraïne. Ook zou de centrale bank geen einddatum moeten koppelen aan haar opkoopprogramma. Dat zei ECB-beleidsmaker Yannis Stournaras in een exclusief interview met Reuters. Daarmee is hij de eerste binnen de ECB die zich uitspreekt over de gevolgen van de Russische inval in Oekraïne op het monetaire beleid. Tot voor kort was de centrale bank nog van plan haar opkoopprogramma af te bouwen vanwege hoge inflatie in de eurozone.

De president van de Europese Centrale Bank, Christine Lagarde, staat onder toenemende druk om het monetaire beleid te verkrappen. De inflatie in de eurozone ligt met 5% namelijk ruim boven de doelstelling van 2% op middellange termijn. In sommige eurolanden, waaronder Nederland, stijgen de prijzen zelfs met meer dan 7%. Lagarde erkent dat de inflatie momenteel zeer hoog is, maar is van mening dat deze van tijdelijke aard zal zijn. Bovendien liggen de belangrijkste oorzaken - hoge energieprijzen en logistieke problemen - buiten de invloedssfeer van het monetaire beleid. “We kunnen geen pijpleiding vullen met gas of extra vrachtwagenchauffeurs opleiden”, zo verklaarde Lagarde onlangs nog in het Europees Parlement.

'ECB moet opkoopprogramma voortzetten'

De hoge inflatie is een probleem, maar volgens centraal bankier Stournaras is dat ondergeschikt aan het garanderen van financiële stabiliteit. Daarom moet de ECB haar plannen voor een renteverhoging van tafel halen. Ook is hij van mening dat de ECB haar opkoopprogramma de rest van dit jaar moet voortzetten. De markt verwacht echter Lagarde bij de eerstvolgende persconferentie op 10 maart een einddatum voor het opkoopprogramma bekend zal maken.

"Kijkend naar de situatie zoals die vandaag is zou ik er de voorkeur aan geven het opkoopprogramma tenminste tot het einde van dit jaar voor te zetten. Dus ook tot voorbij september. Ik zou er geen voorstander van zijn om in maart een einde van het opkoopprogramma aan te kondigen", aldus Stournaras. Ook verwacht hij dat er vanzelf een einde zal komen aan de hoge inflatie. Hij is ervan overtuigd dat deflatoire krachten in de eurozone al enige tijd de overhand hebben. "Op middellange termijn verwacht ik dat de gevolgen deflatoir zullen zijn door de negatieve impact op de handel en stijgende energieprijzen."

Opkoopprogramma

De ECB heeft in december nog gezegd dat ze het opkoopprogramma tenminste tot oktober zal aanhouden, kort daarna gevolgd door de eerste renteverhoging. De markt verwacht dat de centrale bank dit jaar haar depositorente met vijftig basispunten zal verhogen tot 0%. Momenteel betalen banken 0,5% rente om tegoeden bij de ECB te parkeren. Dit rentetarief was gebaseerd op de marktrente voor langlopende staatsleningen, waarvan de rente inmiddels ook weer boven de 0% ligt. Zo is de rente op een Duitse 10-jaars staatslening momenteel 0,2%, het hoogste niveau in drie jaar. In augustus vorig jaar was dat nog -0,5%.

Met het opkopen van staatsobligaties probeert de centrale bank de rente laag te houden en financieringscondities voor consumenten en bedrijven te verbeteren. Sinds de lancering van het eerste grote opkoopprogramma in 2014 is er voor meer dan €3 biljoen aan schuldpapier opgekocht. Zoals onderstaande grafiek laat zien zijn dit voornamelijk staatsleningen, maar ook bedrijfsobligaties. Tijdens de coronacrisis schroefde de ECB haar aankopen op om de stabiliteit op de obligatiemarkt te garanderen en renteverschillen tussen eurolanden onder controle te houden. Nu staat de centrale bank onder grote druk om het opkoopprogramma te beëindigen, maar gaat dat ook gebeuren?

Totale aankopen obligaties door ECB (Bron: ECB)

Deze bijdrage is afkomstig van Geotrendlines