Actuele koersen (kg): Goud €69.494 Zilver €927
    

Blijven obligaties aantrekkelijk in het tijdperk na het opkoopbeleid?

Voor het eerst in tien jaar voldoen obligaties weer aan hun kenmerk: het verschaffen van een vast en voorspelbaar rendement. Nu de rentes de afgelopen jaren sterk zijn opgelopen raken obligaties weer in trek bij beleggers. Wat is het rendement op deze beleggingen en wat kunnen we de komende tijd van de rentestanden verwachten?

Oplopende rentes

Na de kredietcrisis daalden rentes op de kapitaalmarkt tot ongekend lage niveaus. Het expansieve beleid van de ECB leidde tot een neerwaartse druk op zowel korte- als langetermijnrentes. Enerzijds ging de beleidsrente fors omlaag (kortetermijnrente), anderzijds beïnvloedde de centrale bank de langetermijnrente door de opkoop van obligaties. De Nederlandse Staat kon jarenlang tegen een negatieve rente obligaties uitgeven, maar ook andere overheden genoten van extreem lage financieringskosten.

Maar nu rentes oplopen, worden beleggingen in obligaties aantrekkelijker en dat is te zien in de markt. De rente op Amerikaanse staatsobligaties steeg in twee jaar tijd van nul naar vijf procent. Tegelijkertijd nam het totale bedrag dat beleggers aan rente-inkomsten binnenkregen toe tot 900 miljard dollar, twee keer zoveel als het gemiddelde tijdens het decennium ervoor. En aangezien er steeds meer obligaties worden uitgegeven tegen een hoge rente nemen de totale rente-inkomsten waarschijnlijk verder toe. Daarmee vervullen obligaties weer de traditionele rol als een inkomstenbron waarop investeerders kunnen vertrouwen en die ze kunnen vastleggen voor de toekomst, ongeacht de yield.

Rente amerika De rente is snel gestegen in Amerika. (Bron: Bloomberg)

Het zorgt voor een forse toename van de rentelasten voor de Amerikaanse overheid. De staatsschuld van de Amerikanen staat momenteel op een duizelingwekkende 34.700 miljard dollar. Nu de rente stijgt stijgen ook de rentelasten. Alleen in maart droegen de Amerikanen al 89 miljard dollar aan rente af aan schuldeisers. Dat is elke minuut een uitgave van twee miljoen dollar.

Wat zijn de nadelen van het opkoopbeleid?

Het opkoopbeleid van de centrale banken, Quantitative Easing (QE), kent ook keerzijden, zo vatte econoom Han de Jong samen in zijn column. De opkoop van staatsobligaties verliep altijd via commerciële banken. Daardoor zijn er veel obligaties met lage rendementen op de balans van de centrale bank gekomen. Centrale banken maakten jarenlang winst en keerden die winst als dividend uit aan de staat. Tegelijkertijd namen de reserves van commerciële banken enorm toe. Daardoor konden de banken tegen lage rentes leningen verschaffen. Het opkoopbeleid stimuleerde op deze manier de economische groei.

deposito ECB De bankreserves van commerciële banken namen vooral toe tijdens corona. (Bron: Crystalcleareconomics)

Echter, nu de rente hard is gestegen slaat de winst van de centrale bank om in een verlies, zoals we in een eerder artikel schreven. Centrale banken betalen over een deel van die enorme reserves die de commerciële banken aanhouden vier procent rente, terwijl ze aan de andere kant van de balans nog steeds de obligaties met een lage rente hebben staan. De ECB betaalt nu jaarlijks 130 miljard euro aan banken, 0,9 procent van het BBP. Als de verliezen hoger uitvallen dan de buffers die de centrale bank aanhoudt, moet de belastingbetaler mogelijk bijspringen.

Daarnaast rekenen commerciële banken de hogere rente slechts beperkt door aan de klant, aangezien de banken enorm veel geld ter beschikking hebben. Spaarders blijven trouw aan de eigen bank, waardoor er eigenlijk te weinig concurrentie op de markt ontstaat. Voor de banken is het volgens De Jong ‘een gevalletje van achterover leunen en binnenlopen’. De nettowinst van ING kwam in 2023 uit op 7,3 miljard euro. Dat was een verdubbeling ten opzichte van een jaar eerder.

Wat gaat de rente doen?

Het is de vraag wat de rente de komende tijd gaat doen. In Amerika lijkt de centrale bank nog geen haast te hebben. Ten eerste daalt de inflatie in Amerika minder snel dan verwacht. Daarnaast draait de economie nog steeds erg goed. De noodzaak om de rente te verlagen is er dus nog niet. In Europa lijkt de ECB voor te sorteren op een renteverlaging in juni, zo vertelde Han de Jong aan Holland Gold vorige maand. Daar lijkt nu ook ruimte voor te ontstaan. In april kwam de inflatie in de eurozone uit op 2,4 procent. De kerninflatie daalde ten opzichte van de maand maart van 2,9 naar 2,7 procent. Daarmee is het inflatiecijfer niet ver meer verwijderd van het beleidsdoel van twee procent. En aangezien het effect van eerdere renteverhogingen nog niet volledig merkbaar is, ligt een inflatie die verder daalt in de lijn der verwachting.

In Nederland lag de inflatie nog wat hoger. De prijsstijging kwam in april uit op 2,7 procent. In maart was dat nog 3,1 procent. Vooral in de dienstensector daalde de inflatie door matigende loongroei. De dienstensector kende de meest hardnekkige inflatie, aangezien het erg arbeidsintensief is. Als de lonen in die sector stijgen, resulteert dat in een hogere inflatie dan in andere sectoren die minder arbeidsintensief zijn. Het afgelopen jaar gingen de lonen in veel sectoren omhoog, met een hogere inflatie tot gevolg.

Inflatie door QE?

Bij veel economen is de indruk ontstaan dat het opkoopbeleid van de ECB nu leidt tot hoge inflatie. Madelon Vos wees terecht op twee tegenstrijdige berichten van De Nederlandsche Bank (DNB) over de inflatie. Daarbij wees ze ook op het feit dat DNB de geldcreatie negeert. Het is echter belangrijk te vermelden dat QE niet gelijk staat aan monetaire financiering. In het geval van monetaire financiering koopt de centrale bank rechtstreeks obligaties van de overheid en is er geen enkele rem op de geldcreatie, waardoor het al snel leidt tot hyperinflatie. Maar het opkoopbeleid van de centrale bank verliep via commerciële banken. De centrale bank kocht dus nooit direct obligaties van de overheid op. Daardoor leidde QE ook niet rechtstreeks tot hoge inflatie, zo vertelde Isabel Schnabel, bestuurslid van de ECB.

Indirect maakte QE een stijging van het algemene prijspeil wel mogelijk. Zo leidt het beleid tot vermogenseffecten en faciliteert een groeiende geldhoeveelheid inflatie in het geval van een prijsschok, zo vertelde hoogleraar Lex Hoogduin in een podcast met Holland Gold: ‘Als je een constante geldhoeveelheid hebt en er een schok ontstaat, zullen prijzen van energie stijgen en andere prijzen dalen. Het algemene prijspeil blijft echter gelijk’, zo vertelde Hoogduin. Nu accommodeert de geldhoeveelheid dus de inflatie, al is de huidige inflatie is niet een rechtstreeks gevolg van QE. Sterker nog, voor de energiecrisis mislukte QE juist, zo betoogde econoom Mathijs Bouman in een podcast bij Holland Gold. De jaren voor de oorlog in Oekraïne lukt het de ECB juist niet om de inflatie omhoog te krijgen, ondanks zeer ruim monetair beleid.

Het is interessant dat obligaties weer de traditionele rol vervullen in de economie. De komende tijd zal duidelijk worden of de rentes van centrale banken inderdaad verlaagd worden en wat voor een effect dit gaat hebben.

 

Holland Gold presenteert: Het Goudevenement 2024

Donderdag 16 mei 2024 organiseert Holland Gold een evenement over Goud en de wereldpolitiek in de Georg Kessler Lounge bij het AFAS AZ Stadion.

Het evenement bestaat uit drie delen: één interview, één presentatie en een vragenronde voor het publiek. Zo komt de goudkoorts in de Wereldpolitiek aan bod, de geopolitieke spanningen die iedere dag oplopen; in Oekraïne, het Midden-Oosten, in West-Afrika en rond Taiwan. Wat voor impact heeft dit op het financiële systeem? Centrale banken lijken bevangen door een goudkoorts. Het gele metaal bereikt een recordprijs. Hoelang blijft de Amerikaanse dollar nog dominant?

Koop hier uw kaarten: https://www.hollandgold.nl/evenement/

 

Kijk ook eens een keer op ons YouTube kanaal

Namens Holland Gold interviewen Paul Buitink en Joris Beemsterboer verschillende economen en experts op macro-economisch gebied. Het doel van de podcast is om de kijker een beter beeld en houvast te bieden in een steeds sneller veranderend macro-economisch en monetair landschap. Klik hier om te abonneren. 

 

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?
Ontvang wekelijks de laatste analyses over de goudmarkt, macro-economie en het financiële systeem.
Wouter Wilmer
Wouter Wilmer
Cookie-voorkeuren

Holland Gold maakt gebruik van functionele en tracking cookies om o.a. uw gebruikservaring op de website te verbeteren, content te personaliseren en advertenties.

Lees meer over ons cookiebeleid.
Wij geven om uw privacy

U kunt uw cookie-voorkeuren instellen door de verschillende hieronder beschreven cookies te accepteren of te weigeren

Noodzakelijk

Noodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken door basisfuncties zoals paginanavigatie en toegang tot beveiligde delen van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet goed functioneren.

Vereist
Voorkeuren

Met voorkeurscookies kan een website informatie onthouden die de manier verandert waarop de website zich gedraagt of eruit ziet, zoals uw voorkeurstaal of de regio waarin u zich bevindt.

Statistieken

Statistische cookies helpen website-eigenaren te begrijpen hoe bezoekers omgaan met websites door anoniem informatie te verzamelen en te rapporteren.

Marketing

Marketingcookies worden gebruikt om bezoekers op verschillende websites te volgen. Het is de bedoeling advertenties weer te geven die relevant en aantrekkelijk zijn voor de individuele gebruiker en daardoor waardevoller voor uitgevers en externe adverteerders.